Wachten, opgesloten in een ranzig metalen hok

Na een actie tegen olieboringen in het Noordpoolgebied arresteerden de Russen vorige maand dertig medewerkers van Greenpeace De Nederlandse Faiza Oulahsen schreef in haar cel deze brief

Het is vandaag zaterdag 28 september, rond 12 uur ’s midddags. Geloof ik. Na 9 dagen vast te zijn gehouden, afgesneden van alle communicatie, raak je het tijdsbesef kwijt. Sinds donderdag 19 september 18:30 uur tot dinsdagavond 22 september zijn we op het schip vastgehouden. Vlak voordat we werden meegenomen naar land, sprak ik onze consul, Martin Groenstege. Vriendelijke man en hoopgevend. Na verteld te hebben over de situatie vertelde hij ons over de inzet van Greenpeace. Ontroerend om te horen! En blij dat we niet vergeten zijn.

Zo’n twee uur later arriveerde een vertaler, gevolgd door meer FSB’ers [agenten van de veiligheidsdienst, red.]. Zij hadden de boodschap dat we aan land werden gebracht en tien minuten hadden om onze spullen te pakken. Pak voor 24 uur, zeiden ze. Ik snelde naar mijn kamer en pakte mijn jas, handschoenen, ondergoed, thermokleding, bril en tandenborstel. Nu, vier dagen verder, heb ik spijt dat ik niet meer schone kleding heb meegenomen.

Die dinsdag gingen we voor zo’n half uur op de boot van de kustwacht, in twee groepen. Na een half uur varen werden we aan land gebracht, waar ik eindelijk een kleine tien minuten buiten kon staan en frisse lucht kon inademen.

Vervolgens werden we in bussen vervoerd naar, geloof ik, het hoofdkantoor van de FSB. Kort na aankomst werd ik als één van de eersten meegenomen. Voor verhoor dacht ik in eerste instantie.

Geen Nederlandse vertaler

Daar zat ik dan, op een stoel in een koude kamer tegenover een dame die ijverig aan het typen was, naast me een vertaler, een jongedame die blijkbaar Engels studeert. Ze was plots opgeroepen door de FSB, samen met een paar anderen. Veel keus hadden ze niet, dus ze stemden in. Ze vertelde me dat er een ‘written report’ moest worden opgesteld over het ‘incident’. Ik vroeg om een Nederlandse vertaler. „That’s not possible” luidde het antwoord. Ik gaf aan dat ik mezelf hooguit zal identificeren, maar voor overige zaken niks zal zeggen zonder advocaat. „It’s just a written report.” Ik schoot in de lach en zei „I need my lawyer”. Ik gaf naam en nummer van onze twee advocaten. Na enige tijd kwam Vladislaw, mijn advocaat.

Rond middernacht werd ik naar de rest van de groep gebracht. Op dat moment werd een aantal geboeid weggebracht. Vanaf dat moment zouden we 48 uur vastgehouden worden. Flauwekul, want we werden al vijf dagen vastgehouden op het schip. Geboeid werden we in groepjes weggevoerd naar drie verschillende gebouwen. Bij aankomst werden zes vrouwen van onze groep in een cel gestopt. Het duurde een paar uur voordat we één voor één werden gehaald voor intake, dus we lagen op de vloer en houten tafels, omdat we doodmoe waren. Na wat vingerafdrukken werd ik om vijf uur ’s nachts naar mijn cel gebracht. Even later volgden Camilla en Alex. Het was ijskoud en het licht was continu aan.

Volgende dag weer naar kantoor. Na de avond ervoor te hebben aangehoord dat ik beschuldigd werd van piraterij en meer verzinsels kreeg ik vandaag te horen wie de leden van het ‘investigation team’ waren. Wederom een Russisch document. Ik zei dat ik een vertaling wou op papier en een kopie van het origineel. „Dan moet je advocaat een brief naar de generaal in Moskou schrijven.” Einde van de dag weer terug naar de cel.

Volgende dag, donderdag 26 september, was heftig. Weer in busjes vervoerd, maar ditmaal opgesloten in een donker metalen hok, waar net één persoon in past. Als beesten weggevoerd naar een pand van de FSB. Daar werden we in ranzige hokken gestopt en opgesloten, in afwachting van de zitting. Onmenselijk was het. Nadat een aantal van ons zijn of haar zitting had gehad, hoorden we dat ze allemaal onder arrest staan en voor twee maanden in de gevangenis verdwijnen tot de rechtszaak. Alex barstte uit in tranen. Ik begon mijn kalmte en beheersing van de afgelopen dagen langzaam maar zeker te verliezen. Twee maanden de cel in is één ding, maar dan? Wat komt daarna? Een celstraf van een paar maanden of een paar jaar, na een proces vol leugens? Alles is volstrekt tegen de regels in. Hetgeen waar de FSB zich aan schuldig maakt, wordt ons in de schoenen geschoven, alles bij elkaar gelogen en verzonnen. Niets is zeker. Er hoeft maar één persoon aan de top zich te bedenken en we verdwijnen de cel in.

‘In goed contact’

Martin, de consul, stelde me gerust en zei dat Nederland in goed contact staat met de Russen.

In goed contact? Waarover vraag ik me dan af. Over het feit dat Russen illegaal Nederlands terrein zijn binnengedrongen in internationale wateren, om ons met geweld vast te houden? Is de Nederlandse overheid onze vrijlating aan het eisen? Per direct? De Russen mogen ons niet eens vasthouden verdomme, en toch doen ze het. Ze doen precies waar ze zin in hebben. Ik heb geen idee hoe dit afloopt, hoe lang het gaat duren. De onzekerheid maakt me gek.

Ik hoorde dat Poetin publiekelijk heeft gezegd dat het geen piraterij was. Inmiddels heeft de zogenaamde ‘generaal’ beschuldigingen afgezwakt. Maar toch, we zitten nog vast. 22 van ons al gearresteerd, acht van ons waaronder ik nog in ‘detention’ voor 72 uur, bovenop de 48 uur. Ze moeten voor mij en de zeven anderen nog een vertaler vinden voor de zitting, en ik hoop dat ze niemand vinden voor zondag. Dan heb ik nog kans om gedeporteerd te worden.

    • Faiza Oulahsen