Je zoon slaan is geen goed idee

Marokkaans-Nederlandse jongens worden vaker geslagen dan autochtone jongens De kans is groter dat ze later ook zelf geweld gaan gebruiken

redacteur integratie

Marokkaans-Nederlandse jongens worden drie keer zo vaak mishandeld door hun ouders als autochtone jongens. De kindermishandeling in de jeugd is een van de verklaringen voor de oververtegenwoordiging van Marokkaans-Nederlandse jongens in de criminaliteit. Dat stelt victimologe en kinderpsychologe Esmah Lahlah in haar net verschenen proefschrift.

Wat vond u?

„Bijna een op de vijf autochtone jongens vertelde als kind te zijn mishandeld. Bij Marokkaans-Nederlandse jongens was dat een op de drie. Een op de vijf Marokkaans-Nederlandse jongens was seksueel misbruikt door een familielid, bij autochtone jongens meldde een op de twintig dat. Bijna de helft van de Marokkaans-Nederlandse jongens was getuige geweest van geweld tussen hun ouders, bij autochtone jongens was dat nog geen een op de vijf.”

Wat verstaat u onder kindermishandeling?

„Ik heb het over serieus geweld waarbij een kind naar de grond gestompt wordt, of hard geslagen. Geweld waarover iedereen het eens is dat het mishandeling is. Een corrigerende tik of een pak voor de broek heb ik buiten het onderzoek gehouden, hoewel ik daar ook tegen ben. Ik wilde de discussie of dat wel of niet binnen de opvoeding hoort vermijden.”

Welke jongens heeft u ondervraagd?

„We hebben 477 jongens tussen de 15 en de 18 jaar geworven op middelbare scholen en via de reclassering. De 113 jongeren die we via de reclassering vonden, zijn niet representatief voor de hele groep Marokkaans-Nederlandse jongens. Maar we wilden jongens vragen stellen die ook echt iets op hun kerfstok hadden. Alle jongens hebben anoniem een vragenlijst ingevuld.”

Waarom onderzocht u of de jongens als kind mishandeld waren?

„We weten uit allerlei onderzoek dat kinderen die mishandeld zijn in hun jeugd een grotere kans hebben later zelf ook geweld te gaan gebruiken. Er was alleen geen onderzoek naar de relatie tussen kindermishandeling en delictgedrag van Marokkaans-Nederlandse jongens. Er is sowieso weinig onderzoek naar huiselijk geweld in allochtone gezinnen.”

Er zijn toch ook veel andere verklaringen voor crimineel gedrag?

„Zeker. Het is bekend dat werkloosheid, armoede, schulden en gebrek aan perspectief de kans op geweldsdelicten verhogen. Als binnen een bepaalde cultuur geweld wordt gezien als mannelijk gedrag, is het voor jongens en mannen die in die cultuur leven ook makkelijker om geweld te gebruiken.

„Als jongens een minder warme band met hun ouders hebben en zich niet gesteund voelen, is de kans dat ze later gewelddadig delictgedrag vertonen groter dan voor jongens die wel een warme band met hun ouders hebben. Maar deze factoren verklaren onvoldoende het relatief veel voorkomen van geweldsdelicten bij Marokkaanse jongens.”

U dacht, er moet nog iets anders zijn?

„Kinderen die mishandeld zijn en kinderen die zich minder gesteund en gewaardeerd voelen door hun ouders lopen een groter risico om later geweldsdelicten te plegen. Dat bleek uit eerder onderzoek. Er was nog geen onderzoek naar de relatie tussen kindermishandeling en jeugdcriminaliteit onder Marokkaans-Nederlandse jongens. Ik wilde weten wat die relatie was.”

Zegt u dat Marokkaans-Nederlandse jongens zoveel vaker gewelddelicten plegen omdat ze mishandeld zijn?

„Nee. Maar het is wel een belangrijke factor. Kindermishandeling en een minder warme band met de ouders zijn de belangrijkste factoren voor crimineel gedrag. Dat geldt voor zowel Marokkaans-Nederlandse jongens als autochtone jongens. Maar Marokkaans-Nederlandse jongens vertellen vaker dat ze mishandeld zijn en dat ze een weinig warme band met de ouders hebben. Geen enkele factor alléén is de verklaring.”

Vinden Marokkaanse ouders dat het slaan van een kind bij de opvoeding hoort?

„Dat wordt vaker gezegd. Met de resultaten van mijn onderzoek in de hand kun je denken dat de etnische achtergrond een risicofactor is voor kindermishandeling. Maar dat is niet zo. Wel komt onder Marokkaans-Nederlandse gezinnen armoede en werkloosheid vaker voor en daardoor is de kans op kindermishandeling weer groter. En dan is de kans op gewelddadig gedrag later weer groter. Alles hangt met elkaar samen.

Hoe moeten we omgaan met het delinquente gedrag?

„Alleen straffen, en nog harder straffen, heeft weinig zin als je niet kijkt naar de achterliggende oorzaken. Dat geldt voor alle jongens, of ze nu een Nederlandse of Marokkaanse achtergrond hebben. Als ze getraumatiseerd zijn in hun jeugd, is het goed om te proberen ze te helpen. Het onderzoek laat ook zien hoe belangrijk het is om kindermishandeling aan te pakken en liever nog te voorkomen.”

    • Sheila Kamerman