Hoe blij moet je zijn met een LOI-diploma?

Even snel een LOI-diploma halen is er niet meer bij Het zijn volledige opleidingen die door werkgevers serieus worden genomen Mits je eerder al extra investeerde in stages en andere studies

Charlotte van ’t Wout (26), nu collega-journalist, werd acht jaar geleden voedingsdeskundige. Ze deed een thuisstudiecursus bij de LOI. Vijf dikke lesklappers kreeg ze opgestuurd en enthousiast ging ze tijdens haar vakantie aan de slag. Ze las over voeding, vertering en vetten. Twee weken later had ze al het materiaal doorgewerkt. Volgens de LOI zou ze er twee jaar over doen, maar alle oefeningen waren gemaakt, ze was klaar voor het examen. Van ’t Wout deed de studie uit interesse, maar echt aan de slag als voedingsdeskundige wilde ze niet. De mensen die ze ontmoette bij het examen – vooral vrouwen van rond de veertig – gebruikten de thuisstudie wél als basis voor hun nog op te richten praktijk. Sommigen hadden al een website klaarstaan.

Een thuisstudie stelt niet zoveel voor, is de teneur van rondzingende verhalen over een cursus of studie bij de LOI, NTI, Open Universiteit of andere instelling die afstandsonderwijs aanbiedt. Als je zo eenvoudig een papiertje kunt halen, dan leer je daar toch niet hetzelfde als bij een ‘echte’ studie?

Dit beeld is veel te eenzijdig. De ene thuisstudie is al lang de andere niet meer. Verhalen zoals de cursus die Van ’t Wout deed, zijn er en ze zijn natuurlijk niet uit de lucht gegrepen. Maar bij de meeste mbo- of hbo- of wo-thuisstudies komt tegenwoordig meer kijken dan twee weken flink doorlezen.

Elk mbo-, hbo- of wo-diploma dat in Nederland uitgedeeld wordt, moet voldoen aan eisen. Voor het hbo en wo bekijkt de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) of een opleiding aan de eisen voldoet. „Als een opleiding geaccrediteerd is, dan is het niveau gewaarborgd”, zegt IJda van den Hout van de NVAO. „Naast het beoordelen van de inhoud bekijken wij hoe het onderwijs is ingericht. De begeleiding van studenten werkt bij een thuisstudie natuurlijk anders. Wij letten daarom bijvoorbeeld op het aantal contactmomenten, of de terugkoppeling goed is en of docenten goed toegankelijk zijn.” In de accreditatiecommissies zitten ook werkvelddeskundigen. „Er wordt door hen gekeken in hoeverre de studie is afgestemd op de arbeidsmarkt”, vertelt Van den Hout. Een studie voor een hbo-diploma duurt vaak meerdere jaren. Er horen praktijkopdrachten en stages bij. En niet alleen maar ‘pretvakken’, bij psychologie komt nu eenmaal statistiek kijken.

Maar zien werkgevers ook het verschil tussen de ene cursus en de andere studie? Weten ze een thuisstudie op waarde te schatten?

Ze zijn in ieder geval niet te beroerd om ervoor te betalen. Bij NTI wordt voor ruim 40 procent van de studenten de studie betaald door de werkgever, zegt voorlichter Natasja Beijer van NTI. „Het grootste deel van onze studenten leert verder vanuit een baan met een hbo- of wo-opleiding. Ze willen vooruit, beter worden in wat ze doen.” Ook studenten die aan de LOI studeren, doen het vooral voor verdieping, vertelt woordvoerder Jan Jelle Bouma. Veel thuisstudies zijn daar ook op ingericht. Bij opdrachten worden studenten geacht om casussen en situaties uit de eigen werkomgeving als uitgangspunt te nemen. Stages kunnen gelopen worden bij het bedrijf waar de werknemer al werkt.

Bianca Prins (32) ondervond aan den lijve dat werkgevers wel onderscheid tussen verschillende thuisstudies maken. Ze deed een aantal jaren geleden bij de LOI de cursus NIMA Communicatie A. Werkgevers waar ze aanklopte voor een baan reageerden niet enthousiast: „Waarom LOI? Kun je geen echte studie volgen?”, vroegen ze haar. Toen ze vertelde dat ze de cursus in een revalidatieperiode volgde, kwam er meer begrip. Nu volgt ze een bachelor bedrijfskunde bij de Open Universiteit. Die opleiding is geaccrediteerd en bij sollicitaties zijn de reacties op deze opleiding beter.

Mensen die een thuisstudie volgden, laten namelijk weer veel discipline, doorzettingsvermogen en zelfstandigheid zien. „We zien daarom een versnipperd beeld. Het ene Randstad-filiaal zegt dat werkgevers voorkeur hebben voor traditionele studies. Andere filialen merken niet echt verschil tussen baankansen voor thuisstudies of de reguliere variant”, zegt Joost Heeroma van Randstad.

Maar direct na de middelbare school een thuisstudie als ‘enige’ studie gaan doen, is wellicht niet zo verstandig. „Bij reguliere studies heb je veel extra’s”, zegt Heeroma. „Je moet er meer samenwerken, krijgt behalve van docenten ook van studenten feedback en veel mensen organiseren ook rond de studie weleens iets. Die sociale component vinden werkgevers ook belangrijk.”

Als de ‘extra’s’ ergens anders al opgedaan zijn, hoeft het geen belemmering te zijn. Zeker niet in sectoren waar vacatures lang open staan. Artilla van den Boogaart (38) volgde de mbo-opleiding voor sociaal pedagogisch werk, zonder eerst een andere opleiding afgerond te hebben. Wel was ze aan de slag als gastouder. „Ze konden het waarderen dat iemand met drie kinderen ook nog een thuisstudie begonnen was. Ik begon als assistent-begeleider in de gehandicaptenzorg. Toen ik eenmaal mijn diploma op zak had, kon ik doorgroeien naar begeleider. Mijn collega’s in deze functie hebben allemaal een hbo-opleiding gedaan.”

Vanuit welke positie je er ook aan begint, een thuisstudie waar een diploma aan hangt, kan absoluut bijdragen, denkt ook Wessel Achterhof van het UWV. „Technische vacatures blijven nog steeds lang open staan. Maar ook in andere sectoren geldt: ieder extraatje is positief.” Mbo’ers hebben meer last van verdringing op de arbeidsmarkt, opklimmen met een hbo-diploma kan dan uitkomst bieden.

Ondertussen gaan thuisstudies en reguliere opleidingen dankzij technische mogelijkheden steeds meer op elkaar lijken. Thuisstudies adverteren volop met ‘klassikaal onderwijs’, terwijl reguliere opleidingen juist veel energie steken in het aanbieden van online colleges. Een digitale leeromgeving is al lang gemeengoed. Wie weet is over een paar jaar elke opleiding een thuisopleiding.

    • Laura Wismans