Extreemrechts kon zijn gang gaan

Linkse oppositie beschuldigt regering van hypocrisie over de aanpak van Gouden Dageraad

Christos Pappas, parlementslid van de Gouden Dageraad, werd op 29 september gearresteerd. Hij is volgens de Griekse justitie tweede in rang binnen de militaire commandostructuur van de partij. Foto EPA

Als op maandagochtend de eerste leden van de extreemrechtse Gouden Dageraad door agenten met bivakmutsen het rechtsgebouw van Athene worden binnengeleid, balt Petros Konstandinou zijn vuist. „We hebben ze bij hun ballen. Voor de eerste keer in twintig jaar.”

Voor de leider van de linkse partij Antarsya staan hier niet alleen de zes parlementsleden en een dozijn sympathisanten van de Gouden Dageraad terecht. Dit is voor hem de climax in een strijd die in dit land al decennialang duurt. De Griekse regering was voor hem een leidende kracht in die strijd, ook al wentelen de machthebbers zich nu in de aandacht van de wereldpers door hun strafcampagne tegen de neonazi’s. „De regering roept nu van de daken dat ze tegen de Gouden Dageraad zijn. Dat is grote hypocriete onzin.”

De anti-fascistische rapper Pavlos Fissas is het meest recente slachtoffer in die strijd. Toen aanhangers van de Gouden Dageraad hem op 17 september neerstaken na een ruzie in een bar, kwam een kettingreactie op gang. Duizenden gingen de straat op om zijn dood te veroordelen. De vakbonden riepen op tot staking. De regering van Antonis Samaras moest wel handelen. „Zonder die moord, zonder die protesten had de regering nog altijd niets gedaan”, zegt Konstandinou. In de harde woordenstrijd met de regering over immigranten werd hij zelf als drie maal aangeklaagd. De laatste keer gebeurde dat nog deze maand toen hij had beweerd dat in de Griekse detentiecentra immigranten werden gemarteld.

Nu zijn migranten de inzet van de strijd tussen links en rechts. Toen de nationalisten van de Gouden Dageraad zich in 1993 lieten registreren als politieke partij stortten de leden zich nog volop in de Balkanoorlog en sympathiseerden ze openlijk met hun Slavische broeders in Servië. Een aantal leden van de Gouden Dageraad was zelfs bij de massamoord in Srebrenica aanwezig. In de jaren tachtig schreef de dit weekend gearresteerde voorman Nikos Michaloliakos al „Heil Hitler” in het lijfblad van de partij. In de afgelopen jaren waren de leden betrokken bij talloze vernielingen, bedreigingen, afranselingen, moorden en bomaanslagen.

„De regering is veel te laat”, zegt Javied Aslam Arain, voorzitter van de Pakistaanse gemeenschap en getuige in de zaak. Honderden Pakistanen werden in de afgelopen drie jaar getreiterd door de Gouden Dageraad, gemarteld, afgeperst en ook vermoord. Begin januari werd de 24-jarige Shezad Lukman op weg naar zijn werk neergestoken. Maar na zijn dood volgden geen massaprotesten, en geen arrestaties. „55 procent van de politieagenten stemt op de Gouden Dageraad. Ze helpen de leden openlijk”, zegt voorman Arain. „Als wij een mishandeling willen melden, weigeren ze een rapport op te maken. De politie kijkt toe terwijl migranten worden afgeranseld.”

Alleen voor de rechtbank staat Gouden Dageraad en oproerpolitie nu tegenover elkaar. Enkele honderden aanhangers zijn maandag naar de rechtbank gekomen. De mannen meest in zwart, de vrouwen op hun teenslippers. Ze communiceren in slogans. „Keer glorieus terug, of ga strijdend ten onder’’, citeert een aanhanger het Spartaanse gezegde, terwijl hij zijn vuist balt. Praten met de pers is ze door de partijleiding verboden.

Aanklagers willen bewijzen dat de partij is georganiseerd volgens een militaire commandostructuur. In zo’n organisatie moet het onmogelijk zijn geweest dat de partijleiding niet wist van de criminele activiteiten van de leden. Nog voor de eerste verdachten worden voorgeleid, lekken aanklagers dat partijleider Michaloliakos binnen een half uur wist van de moord op de linkse rapper.

„Of ik een probleem heb met dat geweld?”, zegt een oudere aanhanger, die zijn naam niet wil noemen. „De staat gebruikt toch ook geweld?’’ Met een klein pensioen voelt hij zich als 73-jarige met de rug tegen de muur staan in een land dat door de financiële instituten in Brussel en Washington wordt kapot bezuinigd. De Gouden Dageraad komt tenminste nog voor hun eigen volk op, met hun jacht op de migranten die de stad overspoelen, met hun gaarkeukens voor Grieken alleen.

Veel partijkantoren sloten afgelopen weekend hun deuren, nadat de partijleiding werd opgepakt. De leden houden zich even stil. Maar het zijn niet alleen de rechts-extremisten die zich zouden moeten verantwoorden, vindt de linkse activist Konstandinu. „De regering legaliseerde in feite de antibuitenlanderpraat van Gouden Dageraad met massadeportaties van migranten, detentiecentra, de aanval op de rechten van de migranten. Maar de regering werd verslagen. Als ze niet deze stappen hadden gezet, waren ze zonder twijfel ten onder gegaan.”