De Franse straaljagers stonden al klaar

Een Franse aanval op Syrië was dichtbij, blijkt uit een reconstructie Maar na een telefoontje van Obama bleven de gevechtsvliegtuigen aan de grond

De plannen voor een interventie in Syrië stuitten op veel kritiek onder de Franse bevolking. Foto AP

Correspondent Frankrijk

De Rafales stonden klaar om op te stijgen, de doelwitten waren uitgekozen en de politieke spinmachine was in gang gezet: Frankrijk was volledig voorbereid om in de nacht van 31 augustus op 1 september een strafexpeditie tegen Syrië te beginnen nadat dat land chemische wapens gebruikt zou hebben. Totdat Barack Obama belde.

Het Elysée was ervan overtuigd dat het eerder geplande telefoontje van Obama die zaterdagmiddag bedoeld was om groen licht te geven voor een gezamenlijke Frans-Amerikaanse militaire actie tegen het bewind van Bashar al-Assad, schrijft het Franse weekblad Le Nouvel Observateur in een gedetailleerde reconstructie op basis van anonieme militaire en politieke bronnen. Meteen na het gesprek zou president François Hollande de legertop ontmoeten om de straaljagers op pad te sturen. Maar Obama bracht ander nieuws: hij had besloten een stemming in het Congres af te wachten en voorlopig niet tot actie over te gaan. Hollande was „verbijsterd”, schrijft het blad. Hij zou vergeefs geprobeerd hebben de Amerikaanse president op andere gedachten te brengen.

De reconstructie toont nog eens de Franse gretigheid om in Syrië in te grijpen. Frankrijk was het eerste westerse land dat de Syrische oppositie erkende en pleitte al in een vroeg stadium voor wapenleveranties aan de opstandelingen. Het was de bedoeling dat de Fransen met de Amerikanen gedurende één nacht raketstellingen en commandocentra van de machtige vierde Syrische legerdivisie onder vuur zouden nemen. „Ik wil dat mijn land meetelt”, zei Hollande half september na een vraag over Syrië in een televisie-interview.

Om te voorkomen dat Frankrijk als het ‘schoothondje’ van de Amerikanen gezien zou worden, had het ministerie van Defensie al eigen Franse bewijzen („met op elke pagina een blauw-wit-rood-vlaggetje”) voor de gifgasaanval naar een zondagskrant laten lekken. Toespraken om de aanval uit te leggen aan het sceptische Franse publiek waren al geschreven.

De impopulaire Hollande schoot in januari in de peilingen omhoog nadat hij het Franse leger naar Mali had gestuurd. Maar terwijl een meerderheid van de Fransen die interventie steunde, stuitten de plannen voor Syrië op veel kritiek.

Naast historische en economische overwegingen leken daarbij in toenemende mate ook machtspolitieke redenen mee te spelen Premier Jean-Marc Ayrault verklaarde in een parlementsdebat dat betrokkenheid in Syrië „bijdraagt aan de grootsheid van ons land”.

    • Peter Vermaas