Berlusconi wankelt in eigen kring

Premier Letta poogde vandaag de val van zijn kabinet te voorkomen. Lukt het ‘basta’ te zeggen tegen Berlusconi?

Silvio Berlusconi met collega-senatoren, vanochtend in het debat over de toekomst van de Italiaanse regering. Foto Reuters

Met de waarschuwing dat Italië „een risico loopt dat fataal kan worden” heeft premier Letta vanmorgen de Italiaanse Senaat gevraagd te kiezen voor politieke stabiliteit en zijn vijf maanden oude kabinet het vertrouwen te geven, nadat oud-premier Silvio Berlusconi zaterdag ‘zijn’ vijf ministers opdracht had gegeven uit de brede links-rechts coalitie te stappen.

Het kamp van Berlusconi was diep verdeeld geraakt over deze stap, ingegeven door diens wens te voorkomen dat hij wordt geschorst als senator om zijn veroordeling wegens financiële fraude. Berlusconi hoopt dat een val van het kabinet een stemming daarover voorkomt. Ook medestanders die zijn stelling delen dat justitiële aanklachten tegen hem politiek gemotiveerd zijn, vinden dat hij niet zijn persoonlijke problemen moet koppelen aan het voortbestaan van het kabinet.

Vicepremier Angelino Alfano, kopstuk in Berlusconi’s partij, heeft zich tot woordvoerder gemaakt van het kamp dat geen crisis wil. Hij bezegelde de breuk in het rechtse kamp gisteren met de aankondiging dat hij en de andere vier afgetreden ministers het kabinet zouden steunen. Verwacht werd dat een aantal rechtse senatoren hen volgen. Letta heeft rechtse stemmen nodig voor een meerderheid. Tegen het middaguur waren de stemverklaringen nog aan de gang. Vanmiddag zou Letta het vertrouwen vragen van de Kamer van Afgevaardigden.

Om weifelaars over de streep te halen, onderstreepte Letta dat een vertrouwensstem voor zijn kabinet ,,niet (een stem) tégen iemand is, maar een stem vóór Italië’’. We moeten de juridische problemen van Berlusconi scheiden van het functioneren van de regering, zei Letta in de openingszinnen van zijn toespraak. ,,Stabiliteit is een absolute waarde’’.

Met Alfano aan zijn linkerhand zittend zei Letta dat een crisis zou betekenen dat de maatregelen om economie en werkgelegenheid te laten groeien en om het politieke bestel beter te laten functioneren, opnieuw uitgesteld worden. Hij wees erop dat een politieke crisis in Italië zijn weerslag zou krijgen op heel de eurozone.

Berlusconi liet gisteravond weten dat hij vasthoudt aan zijn stem tegen Letta. Partijleiders die voor overleg naar palazzo Grazioli waren gekomen, het Romeinse hoofdkwartier van Berlusconi, gingen met sombere gezichten weer weg. Een definitieve breuk en de vorming van een groep op rechts zonder Berlusconi zouden een enorme vernieuwing betekenen in de Italiaanse politiek.

De afgelopen dagen is hij steeds verder geïsoleerd geraakt. Twee machtige spelers, de kerk (bij monde van de krant Osservatore Romano) en de werkgevers, vroegen nadrukkelijk om politieke stabiliteit. Giorgio Squinzi, voorzitter van werkgeversorganisatie Confindustria, noemde het gisteren „pure waanzin” om de financiële offers die de afgelopen jaren zijn gebracht op het spel te zetten met een politieke crisis. Hij waarschuwde dat hierdoor het bbp volgend jaar één procent lager zou uitvallen.

Aan het einde van zijn toespraak zei Letta dat de politiek is vastgelopen in onderlinge tegenstellingen. „Dit is de juiste gelegenheid om basta te zeggen.Basta met de politiek van loopgraven, laten we ons concentreren op wat we samen kunnen doen”.

    • Marc Leijendekker