Aanzien van de VS loopt gevaar

Gedreven door afkeer van president Obama en zijn hervorming van de gezondheidszorg hebben de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden hun land pijnlijk te kijk gezet. Het machtigste land ter wereld kan allerlei overheidstaken niet uitvoeren, omdat de Republikeinen weigeren in te stemmen met de federale begroting – uit frustratie over de omstreden, maar al in 2010 aangenomen zorgwet.

Amerika is daarmee niet in de afgrond gestort. Er is zelfs geen sprake van een ‘sluiting van de overheid’, zoals wel wordt gezegd. Het gaat om een gedeeltelijke sluiting van het federale overheidsapparaat, waarbij essentiële diensten blijven functioneren. Leger en politie blijven hun werk doen, net als de diplomatie. Treinen blijven rijden, scholen blijven open en uitkeringen lopen door. Maar zo’n 800.000 ambtenaren van allerlei ministeries en diensten moeten voorlopig thuisblijven en worden niet uitbetaald. En dat is ernstig genoeg.

De Republikeinen hebben het recht zich zo dwars op te stellen als ze nu doen. Maar de vraag is wel hoe de Amerikaanse democratie kan functioneren als een partij zich zó blijft verzetten tegen een wet, ‘Obama-care’, die al drie jaar geleden is aangenomen. Dat is moeilijk te begrijpen, zelfs in Nederland, waar een regering die steunt op een meerderheid in de democratisch gekozen Tweede Kamer het regeren vrijwel onmogelijk kan worden gemaakt.

Wat de actie van de Republikeinen niet alleen zorgelijk, maar ook onverantwoordelijk maakt, is de schade die ze toebrengt aan de Amerikaanse positie in de wereld. Het aanzien van de Verenigde Staten kan hier alleen maar onder lijden. Als president en Congres het niet eens kunnen worden over zo’n fundamentele overheidstaak als het opstellen van de begroting, hoe effectief kan de overheid dan in andere kwesties zijn?

Bondgenoten en tegenstanders van Amerika hebben reden zich dat af te vragen. Kan de president nog overtuigend namens zijn land spreken – bijvoorbeeld bij internationale onderhandelingen of in conflictsituaties – als iedereen weet dat een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden er bijna alles aan doet om hem dwars te zitten, zelfs als dat indruist tegen het belang van de eigen partij en het land?

Ook de nog altijd wankele Amerikaanse economie kan door de sabotageactie van de Republikeinen beschadigd worden. Nóg een reden om te hopen dat Washington deze crisis snel weet op te lossen.