Nederland levert verdachte Rwandese asielzoekers uit

Schedels en beenderen als gedenkplek in een kerk nabij de hoofdstad Kigali. In 1994 scholen vijfduizend Tutsi's, voornamelijk vrouwen en kinderen, bij de kerk maar zij werden met granaten, knuppels en machetes gedood. Foto Reuters / Finbarr O'Reilly

Het Openbaar Ministerie wil “enige tientallen” asielzoekers uit Rwanda in Nederland oppakken en uitleveren aan Rwanda wegens verdenkingen van oorlogsmisdrijven.
Het OM heeft vandaag de 36-jarige Rwandese asielzoeker Jean-Claude I. uit Voorburg in uitleveringsdetentie gezet wegens betrokkenheid bij genocide in 1994. Het is voor het eerst dat Nederland een Rwandees terugstuurt voor berechting.

Volgens een woordvoerder van het landelijk parket gaat het om Rwandezen tegen wie in Nederland onvoldoende concrete bewijzen zijn om strafrechtelijke vervolging mogelijk te maken. “Maar als Rwanda een goed gemotiveerd uitleveringsverzoek doet, gaan ze die kant op.”

Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie zegt dat recente wettelijke wijzigingen uitlevering aan Rwanda mogelijk maken. “Nederland heeft bovendien veel geïnvesteerd in het versterken van de rechterlijke macht in Rwanda en aan het bouwen van gevangenissen.” Staatssecretaris Fred Teeven stuurt binnenkort een brief naar de Tweede Kamer over het nieuwe beleid ten aanzien van in Nederland verblijvende Rwandese asielzoekers die verdacht worden van oorlogsmisdrijven in eigen land.

Jean-Claude I. verdacht van onder meer genocide en foltering

De Rwandezen zijn gevlucht na de burgeroorlog die in 1994 in Afrika uitbrak tussen de Hutu’s en de Tutsi’s. Er kwamen zo’n 800 duizend mensen om het leven.
Volgens het Rwandese verzoek om rechtshulp heeft Jean-Claude I. zich vermoedelijk schuldig gemaakt aan genocide, oorlogsmisdaden, misdrijven tegen de menselijkheid en foltering. Hij wordt ervan verdacht als gewapende leider of lid van de interahamwe-militie te hebben deelgenomen aan aanvallen op Tutsi’s.

De IND heeft in 2011 op grond van artikel 1F van het vluchtelingenverdrag de verblijfsvergunning van Jean-Claude I. ingetrokken vanwege ernstige vermoedens van betrokkenheid bij een massamoord op Tutsi’s bij een school in de Rwandese hoofdstad Kigali tijdens de genocide in 1994. Zijn beroep tegen deze intrekking is in maart 2013 door de rechtbank ongegrond verklaard.

De Rwandees werd al in juli aangehouden omdat er in Nederland een strafrechtelijk onderzoek tegen hem liep. Recent ontving het OM een uitleveringsverzoek en is besloten hem voor berechting over te dragen aan Rwanda. Een woordvoerder van het OM zegt”

“Voor het Nederlandse OM is uitgangspunt dat opsporing en vervolging van internationale misdrijven gebeuren in het land waar deze misdrijven zijn gepleegd. Daar bevindt zich het bewijs, daar zijn de procesdeelnemers ingevoerd in taal, cultuur en achtergronden van gebeurtenissen en daar bevinden zich over het algemeen de meeste slachtoffers en nabestaanden.”

Uitlevering niet in strijd met mensenrechten

In oktober 2011 heeft het Europese Hof voor de Rechten van de Mens geoordeeld dat uitlevering aan Rwanda door Zweden van een genocideverdachte niet in strijd is met diens mensenrechten. Volgens het Hof zijn de rechten van de verdachte op een eerlijk proces niet geschonden door de uitlevering. De rechtbank Den Haag neemt het Rwandese uitleveringsverzoek op 8 oktober in behandeling.

    • Marcel Haenen