Rui Costa doet hoop op ‘nieuwe Agostinho’ leven

Rui Costa is de eerste Portugees die de regenboogtrui van de wegwedstrijd bij de mannen kreeg omgehangen.

De Iberische vete is gewonnen door Portugal. Eenling Rui Costa was gisteren in Florence twee Spanjaarden te slim af en werd wereldkampioen op de weg. Of zat er misschien meer achter?

Toen Rui Costa na afloop van de koers kwam aanlopen voor de persconferentie, legde hij een handje op de schouder van Spanjaard Alejandro Valverde, de nummer drie. Valverde is zijn ploeggenoot bij Movistar en speelde een cruciale rol in de finale. In de laatste kilometer lag de Spanjaard Joaquim Rodríguez, met wie Valverde al jaren in onmin verkeert, alleen op kop. Rui Costa, een betere afmaker, sprong naar hem toe. Valverde had mee moeten rijden met de Portugees, maar hij paste – naar eigen zeggen omdat hij niet meer kon. Hiermee hielp hij Costa indirect aan de wereldtitel, ten koste van zijn landgenoot.

Het WK is de enige wedstrijd waar de renners uitkomen in landen- in plaats van sponsorploegen. Hierdoor lopen nationale en sponsorbelangen geregeld door elkaar, wat vaak een garantie voor spektakel is. Bovendien is het WK een uitzonderlijk lange en zware koers. Gisteren moesten de mannen in 272 kilometer koers ruim drie kilometer hoogteverschil overbruggen. Dat is vergelijkbaar met een bergetappe in een grote ronde.

De editie van gisteren was extra zwaar vanwege het weer. Regen en onweer geselden de renners. De Britse Tourwinnaars Bradley Wiggins en Christopher Froome haalden het einde niet. Alleen een heel grote renner kon wereldkampioen worden.

En ook al werd Rui Costa vooraf slechts gerekend tot de outsiders, een groot renner is hij. Hij stond met slechts twee landgenoten aan de start, waar Valverde en Rodríguez zeven helpers tot hun beschikking hadden. Toch werd hij de eerste Portugese wereldkampioen in de wielerhistorie.

De 26-jarige Rui Alberto Faria da Costa is de laatste jaren driftig een mooie erelijst bij elkaar aan het rijden. Zo won hij tot op heden drie etappes in de Tour, waarvan twee dit jaar. Ook won hij dit jaar de Ronde van Zwitserland, een van de belangrijkste voorbereidingskoersen op de Tour, net als in 2012. Dit jaar streed hij in de Tour mee in de toptien, totdat hij Valverde moest bijstaan in de waaieretappe naar Saint-Amand-Montrond. Dat kostte hem zijn goede klassering, maar hierdoor kon hij twee etappes winnen na een lange ontsnapping. In zekere zin heeft Valverde zijn ploeggenoot gisteren terugbetaald.

Hoe zwaarder de koers, hoe beter Rui Costa presteert. De omstandigheden van gisteren waren vergelijkbaar met die van de negentiende etappe in de Tour, naar Le Grand-Bornand. Ook toen draaide de rit uit op een slijtageslag, die Rui Costa won. Het verschil met gisteren was dat hij twee maanden geleden moest afrekenen met minder grote renners. De kopgroep van gisteren bevatte louter wereldtoppers – de vierde plaats was weggelegd voor de Girowinnaar Vicenzo Nibali.

In zijn eentje houdt Rui Costa de eer hoog van zijn vaderland als wielernatie. Weliswaar organiseert Portugal jaarlijks de Ronde van de Algarve, die eindwinnaars kent als Alberto Contador en Tony Martin, veel goede renners telt het land niet. De enige landgenoot die nog een beetje in zijn buurt komt, is Sérgio Paulinho, ritwinnaar in de Tour en de Vuelta. Maar hij is ook al 33, en jonge talenten lijken voorlopig niet klaar te staan. Bij de mannen tot 23 jaar deed deze WK welgeteld één Portugees mee. Frederico Figueiredo werd verdienstelijk veertiende.

Met Rui Costa kunnen de Portugezen hopen op een terugkeer van de dagen van zijn beroemde landgenoot Joaquim Agostinho, bijgenaamd Cambalhotas, de buitelaar. Agostinho werd tweemaal derde in de Ronde van Frankrijk en hij won vijf Touretappes. Nadat hij ‘in het harnas’ was overleden, na een val in de Ronde van de Algarve van 1984, trok zijn begrafenis meer toeschouwers dan dictator Salazar bij diens overlijden.

Rui Costa is nog niet zo groot als Agostinho, zijn regenboogtrui ten spijt. Maar hij bezit de klasse om zijn voorganger te evenaren of zelfs te overtreffen. Komend seizoen maakt Rui Costa de overstap van het Spaanse Movistar, waar hij als het erop aankwam moest rijden voor Valverde, naar het Italiaanse Lampre. Als kopman daar kan hij wellicht uitgroeien tot een bedreiging voor Froome in de Tour. In het hondenweer van Florence was Costa hem alvast de baas.