‘Grote coalitie’ wint nipt in Oostenrijk

De middenpartijen verloren bij de verkiezingen, maar houden hun meerderheid. Eurosceptici en liberalen wonnen.

Hoewel beide partijen stemmen hebben verloren, heeft de ‘grote coalitie’ van de sociaal-democratische SPÖ en de conservatieve ÖVP bij de Oostenrijkse parlementsverkiezingen nog net een meerderheid behaald. Grootste winnaars waren het eurosceptische Team Stronach en het liberale Neos, die niet eerder in het parlement vertegenwoordigd waren. Ook de rechts-populistische FPÖ won. De BZÖ, een afsplitsing van de FPÖ die populist Jörg Haider tot zijn overlijden in 2008 leidde, verdween uit het parlement.

De kiezers hebben volgens commentatoren de regering gestraft voor het uitblijven van hervormingen. De Oostenrijkse economie, een van de sterkste van Europa, staat toenemend onder druk en de regering heeft daarop nauwelijks een antwoord.

Toch ligt een voorzetting van de huidige coalitie voor de hand. Beide partijen zeggen dat ze de waarschuwing hebben begrepen. Bondskanselier Werner Faymann (SPÖ) zei gisteren dat de uitslag de regering dwingt „om meer vertrouwen voor de toekomst op te bouwen”. Michael Spindelegger (ÖVP) zei dat „we niet domweg [kunnen] doorgaan zoals tot nu toe”.

Spindelegger sluit niet uit dat zijn partij een overstap maakt naar een coalitie met de FPÖ en het Team Stronach, de eurosceptische partij van de 81-jarige Canadees-Oostenrijkse miljardair Frank Stronach. Diens partij kwam weliswaar uit het niets op 5,8 procent, maar dat was veel minder dan de peilingen en Stronach zelf (die vooraf inzette op 10 tot 15 procent) hadden voorspeld.

Zo’n centrum-rechtse coalitie ligt niet erg voor de hand. De FPÖ van de onberekenbare Heinz-Christian Strache heeft zich in het verleden een weinig betrouwbare coalitiepartner getoond, en is een fel tegenstander van de EU. Wat de politiek onervaren Stronach precies wil – behalve een ‘eigen euro’ voor ieder EU-lid en invoering van de doodstraf – is onduidelijk.

Met de komst van Neos, die het vooral in de steden goed deed, zit er weer een liberale partij, die pleit voor een meer democratische EU, in het Oostenrijkse parlement.