Griekse democratie in nood

De Griekse premier Samaras noemde de rechts-radicale partij Gouden Dageraad eerder deze maand „vijanden van de democratie”. Dit weekend hebben zwaar bewapende eenheden van de antiterreurpolitie de hele partijtop gearresteerd en razzia’s gehouden in partijkantoren. Gouden Dageraad wordt niet verboden, maar aangeklaagd als criminele organisatie, die verantwoordelijk zou zijn voor een aantal moorden, witwaspraktijken en afpersing.

Om de democratie in nood te redden, heeft Griekenland zo een politieke partij onthoofd die volgens opiniepeilingen de derde partij van het land is. Dat is een ingrijpende stap met grote risico’s, juist voor de democratie. Niet alleen kan de partij zich hierdoor een slachtofferrol aanmeten (met als bewijsstuk de beelden van de partijleider die wordt afgevoerd door gemaskerde agenten met machinegeweren), waardoor het gevaar van verder radicalisering toeneemt. Maar ook staat het uitschakelen van een politieke partij, waar deze operatie wel heel dichtbij komt, principieel op gespannen voet met het wezen van een democratie.

Het is daarom van groot belang dat het proces tegen partijleider Michaloliakos en zijn medestanders eerlijk verloopt, en duidelijk maakt dat zij inderdaad voor misdaden vervolgd worden en niet voor hun politieke ideeën, hoe verwerpelijk die ook zijn. De geloofwaardigheid van de Griekse rechtsstaat en democratie staat op het spel.

Maar de regering van premier Samaras en de Griekse justitie konden niet langer negeren dat deze ultranationalistische partij steeds meer in verband gebracht werd met criminaliteit, en met name met ernstig geweld. Afwachten was geen optie meer. De moord op de linkse rapper en activist Pavlos Fyssas door een aanhanger van Gouden Dageraad, op 18 september, was het laatste gruwelijke incident. Maar ook eerdere aanvallen op immigranten en vluchtelingen hadden al justitieel onderzoek verdiend.

Dat deze anti-immigrantenpartij geweld niet schuwt was ook al duidelijk toen een parlementariër van Gouden Dageraad een communistische collega in een televisie-uitzending te lijf ging.

Over de afpers- en witwaspraktijken zou justitie bewijsmateriaal hebben verzameld via afgeluisterde telefoongesprekken van politici van Gouden Dageraad. Dat alles maakt de banden tussen de rechts-radicalen en de politie – bij de operatie van dit weekeinde zijn zeker twee agenten gearresteerd – bijzonder zorgelijk.

„De democratie is veel sterker dan haar vijanden denken”, zei premier Samaras na de moord op Fyssas. Griekenland moet die uitspraak nu waarmaken.