En bij wratten kun je het beste helemaal niks doen

Wratten op de handen verdwijnen even goed na behandeling met vloeibare stikstof als met monochloorazijnzuur. Het sterke zuur veroorzaakt alleen minder pijn en heeft lichtere bijwerkingen.

Maar heel goed zijn beide therapieën niet: krap de helft van de patiënten is na drie maanden behandelen van zijn wratten verlost. Eigenlijk werkt afwachten ook heel goed. „De helft van alle kinderen met wratten heeft die na een jaar niet meer. Bij gezonde mensen verdwijnen wratten vanzelf”, zegt huisarts Sjoerd Bruggink. Hij promoveerde vorige week in Leiden op een wrattenproefschrift.

Wratten zijn doodgewoon, vooral bij kinderen. Ze zitten op handen of voeten. Een derde van alle basisschoolkinderen heeft er een of meer. Dat zagen Bruggink en zijn mede-onderzoekers bij wrattenonderzoek op scholen in Leiden en omstreken. Een jaar later bekeken ze weer de handen en voeten van ruim 1.000 van de eerder onderzochte 1.565 kinderen.

Nog steeds had ongeveer een derde van de kinderen wratten, maar het waren meestal andere wratten bij andere kinderen. Duidelijk was dat in klassen waar kinderen een jaar eerder al wratten hadden meestal meer kinderen wratten hadden gekregen. En wratten zijn ook duidelijk binnen gezinnen te vinden.

„Het idee bestaat dat wratten vooral worden doorgegeven via zwembaden en sportzalen”, zegt Bruggink. „Maar het gezin en de klas zijn als verspreidingsbron belangrijker.”

Wratten zijn een woekering van huidcellen, veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Er bestaan ruim 150 subtypen HPV. In vier van de vijf hand- en voetwratten, vond Bruggink, groeien de subtypen 1, 2, 27 of 57. De overige een vijfde van de wratten wordt veroorzaakt door 20 zeldzamer subtypen.

Meer dan de helft van de ouders weet niet dat hun kind wratten heeft, zo bleek. Ongeveer een vijfde van de kinderwratten wordt met huismiddeltjes bestreden – wrattentinctuur en wrattenpen. En nog eens een vijfde gaat naar de huisarts. Ouders weten dus dat wratten vanzelf overgaan.

Salicylzuur, dat ook nog veel tegen wratten wordt gebruikt, kwam er in Brugginks onderzoeken steeds vrij slecht van af. „We zochten een alternatief dat net zo goed is als stikstof, maar minder bijwerkingen heeft. We kwamen uit bij monochloorazijnzuur. Dat wordt door sommige specialisten al gebruikt.” Bij voetwratten is monochloorazijnzuur de effectiefste therapie.