Demotie is beleid bij drie op tien bedrijven

Medewerkers een lagere functie en soms ook minder loon geven, is bij veel bedrijven gewoon, blijkt uit onderzoek.

Circa drie op de tien Nederlandse bedrijven vragen personeelsleden een lagere functie te accepteren, al dan niet met bevriezing of verlaging van het salaris. Dat blijkt uit onderzoek onder 1.060 personeelsmanagers van adviesbureau Berenschot en salarisverwerker ADP dat vanochtend is gepresenteerd.

Los daarvan onderzoekt nog eens 15 procent van de ondervraagde bedrijven of ‘demotie’ onderdeel van het personeelsbeleid moet worden.

Adviseur Hans van der Spek van Berenschot denkt dat het gaat om een crisisverschijnsel. Hij benadrukt wel dat de demotie soms maar „2 tot 3 procent” van het personeel treft.

In cao’s voor hele sectoren worden nauwelijks afspraken over demotie gemaakt. Volgens werkgeversorganisatie AWVN zijn vorig jaar in 6 van de 385 cao-akkoorden expliciet afspraken gemaakt over demotie, meestal alleen op basis van vrijwilligheid. Dat veel individuele bedrijven demotie tot beleid maken, ziet Van der Spek als „het einde van de cao in zijn huidige vorm”.

FNV-voorzitter Ton Heerts riep werknemers vanochtend op Radio 1 op met vakbonden over demotie te onderhandelen. „Het is niet de bedoeling dat dit gemeengoed wordt”, zei Heerts. „Het is toch een verkapte vorm van bezuiniging op individueel niveau met een vorm van dwang.”

Begin dit jaar laaide de discussie over demotie op, toen ICT-bedrijf Capgemini bekendmaakte ouder personeel te willen vragen tot 10 procent van het loon in te leveren. Na veel boze reacties, een winststijging en personeelsonderzoek kwam er weinig van.

Een groep van 4 procent van de bedrijven (25.000 in totaal) heeft het personeel dit jaar gevraagd om salaris in te leveren, bleek verder uit het onderzoek van Berenschot en ADP. Bij de bouwsector ging het zelfs om 17 procent van de bedrijven. Berenschot spreekt van een „trend”, maar heeft geen cijfers over salarisverlaging en demotie over eerdere jaren.