Kabinetscrisis Italië - premier Letta: opstappen ministers onverantwoordelijk

De Italiaanse premier Letta (rechts) en de minister van Binnenlandse Zaken Angelino Alfano. Foto Reuters / Remo Casilli

De Italiaanse regering bevindt zich opnieuw in een fikse kabinetscrisis sinds gisteravond alle leden van Berlusconi’s partij uit de regering stapten. De Italiaanse premier Enrico Letta heeft in een reactie het opstappen van de vijf ministers uit zijn regering “idioot en onverantwoordelijk” genoemd.

Letta zal nu opnieuw moeten kijken of hij een meerderheid kan vinden voor een nieuw kabinet, om te voorkomen dat er na zeven maanden weer verkiezingen moeten worden gehouden. De premier denkt dan ook dat Berlusconi de regering opzettelijk in een crisis wil storten. In een verklaring zei hij tegen persbureau AP:

“Dit draait alleen om Berlusconi’s persoonlijke belangen. Het Italiaanse volk zal deze leugen doorzien en Berlusconi erop afrekenen.”

Relatie tussen Berlusconi’s partij en Letta was al langer stroef

Officieel stapten de ministers gisteravond op vanwege de btw-verhoging van 21 naar 22 procent, die aankomende dinsdag ingaat. Afgelopen vrijdag kwam het kabinet nog in spoedzitting bij elkaar om het hierover eens te worden. Maar de centrumrechtse Volk van de Vrijheid-partij van Berlusconi zat al langer in een ongemakkelijke regeringscoalitie met de centrumlinkse Democratische Partij.

De verhoudingen in de coalitie waren gespannen sinds de veroordeling van Berlusconi wegens belastingontduiking deze zomer door het Italiaanse hooggerechtshof werd bevestigd. Berlusconi dreigde vervolgens al de regering te laten vallen als hij daadwerkelijk zou worden afgezet als senator.

Kabinetscrisis slecht voor de economie

Berlusconi zei gisteren dat de btw-verhoging een “schending” is van eerdere regeringsafspraken en dat het slecht is voor de economie. Maar volgens de premier zal het opstappen van de ministers de economische situatie van Italië, dat kampt met een enorme staatsschuld en een jeugdwerkloosheidspercentage van 40 procent, juist schaden:

“Zo veel maatregelen waaraan we gewerkt hebben, lopen nu het risico niet ingevoerd te kunnen worden. De rente op onze leningen zal morgen flink oplopen.”

Komende week wordt gestemd in de senaat om Berlusconi zijn senaatszetel te ontnemen. Een meerderheid van een Senaatscommissie stemde er eerder deze maand al voor om Berlusconi te dwingen zijn senaatszetel op te geven.

Nieuwe verkiezingen of niet?

Het aftreden moet formeel worden ingediend bij president Giorgio Napolitano. Vervolgens zal hij moeten bepalen of de overheid aan kan blijven in een aangepaste vorm, of dat er vervroegde verkiezingen zullen moeten volgen. Maar Napolitano is daar niet echt happig op, volgens NRC-buitenlandredacteur Marc Leijendekker:

“Napolitano heeft verklaard dat er geen vervroegde verkiezingen worden uitgeschreven, tenzij de kieswet wordt aangepast. Dat is niet waarschijnlijk, dus nieuwe verkiezingen zullen er waarschijnlijk niet snel komen.”