Willem Drees gekozen tot de beste premier

Volgens de experts is Willem Drees (PvdA) de beste premier die Nederland sinds 1900 had.

In de publiekspoll op nrc.nl won CDA’er Ruud Lubbers nipt.

De een bouwde de verzorgingsstaat op in de jaren vijftig, de ander verbouwde diezelfde verzorgingsstaat in de jaren tachtig en negentig. Willem Drees (PvdA) is volgens vijftig experts de beste premier sinds 1900. Ruud Lubbers, de CDA-premier die met zijn saneringsbeleid de jaren tachtig beheerste, won nipt de publiekspoll van Drees op nrc.nl. Beide polls samengenomen ‘wint’ Drees.

Zowel de sociaal-democraat als de christen-democraat voldoet aan wat de experts (biografen, historici, politicologen, bestuurskundigen, politieke journalisten) essentieel achten voor een goed premierschap in Nederland: het vermogen om kansen te benutten die de politieke context en tijdgeest hun boden, gezag binnen en buiten de eigen partij, politiek/bestuurlijk vakmanschap en het realiseren van lang doorwerkende hervormingen.

De afgelopen maanden peilde deze krant in samenwerking met bestuurskundige Paul ’t Hart van de Universiteit Utrecht de meningen van zowel experts als publiek. Daarbij ging het er niet zozeer om objectief vast te stellen wie de beste premier was sinds 1900, als wel om bestaande verwachtingen ten aanzien van goed premierschap op het spoor te komen.

Visionair leiderschap of groot oratorische vermogen zoals van Abraham Kuyper (ARP) en Joop den Uyl (PvdA) scoren bij de experts laag omdat het vaak splijtend werkt in een toch al moeilijk te besturen land. Wel kan Den Uyl nog steeds op veel sympathie onder het publiek rekenen. Zogeheten sterke mannen, zoals Hendrik Colijn, scoren bij publiek en experts laag.

Als belangrijkste resultaat van de expertenquête noemt ’t Hart, die onlangs het boek Understanding Prime Ministerial Performance publiceerde, de duidelijke verwachtingen die leven omtrent het premierschap. „Die verwachtingen zijn vrij pragmatisch en bestuurlijk: coalities bijeenhouden, het hoofd koel houden tijdens crises, grote hervormingen weten door te voeren. Slechts een enkele expert houdt een gepassioneerd betoog voor het belang van visie en intellectueel kaliber van een premier.”

Verder viel ’t Hart op dat „Drees niet meer ver boven alles en iedereen uittorent”, wat nog wel het geval was in een eerdere premiersenquête van het weekblad Elsevier in 2005.