Wending in affaire-Demmink

Het OM doet onderzoek na Turkse onthullingen over oud-topambtenaar Demmink. Hij loop het risico te worden vervolgd wegens pedofilie.

Hij had een waterdicht alibi. De beschuldigingen aan het adres van de voormalige secretaris-generaal van het ministerie van Veiligheid en Justitie Joris Demmink over het seksueel misbruiken van minderjarige jongens in Turkije in 1996 konden simpelweg niet kloppen. Want de topambtenaar was sinds 1986 niet in Turkije geweest. Dat is altijd de verdediging geweest van de bewindslieden Donner, Hirsch Ballin en Opstelten als hun hoogste ambtenaar weer eens werd beschuldigd van pedofilie. Demmink genoot om die reden dan ook tot zijn pensioen vorig jaar de volledige steun van zijn ministers.

Onthullingen uit Turkije gisteren geven een nieuwe wending aan de al tien jaar voortslepende affaire. In het onderzoek naar een aangifte tegen Demmink in Turkije heeft de Turkse officier van justitie Selim Altay vastgesteld dat de topambtenaar op 20 juli 1996 Turkije zou zijn in gereisd. Wegens verjaring is de zaak in Turkije evenwel geseponeerd.

Het Turkse document is via de advocaat-generaal bij de Hoge Raad Diederik Aben doorgestuurd naar het ministerie van Veiligheid en Justitie. Het departement heeft vastgesteld dat het om een authentiek stuk gaat en het Openbaar Ministerie (OM) van het ressortsparket in Arnhem is nu een onderzoek begonnen naar „de betekenis en de inhoud” van het stuk. Turkije wil geen toelichting geven op het stuk omdat de zaak nog onder de rechter is. Tegen het sepot is namelijk beroep aangetekend.

Het Turkse onderzoek maakt de kans groter dat er in Nederland toch een strafzaak wordt geopend tegen Demmink. Op verzoek van advocaat Adèle van der Plas, die Turkse jongens bijstaat die zeggen misbruikt te zijn door Demmink, buigt het Arnhemse hof zich op 18 oktober over haar verzoek het OM opdracht te geven de topambtenaar alsnog te vervolgen wegens seksueel misbruik. Het OM weigerde dat eerder. „De verklaring van Altay en de bevestiging van het ministerie dat het om een serieus stuk gaat, maakt onze kans op succes aanmerkelijk groter”, zegt Van der Plas.

De nieuwe feiten in de zaak Demmink kwamen gisteren aan de orde bij de rechtbank in Utrecht. Daar eiste de Stichting De Roestige Spijker – die ijvert voor de berechting van Demmink – dat rechters onder ede een aantal personen horen met belastende informatie over de man. Het gaat om twee voormalige gevangenisdirecteuren die eerder bij de notaris verklaard hebben over seksuele escapades van Demmink. In de rechtszaal zat gisteren ook een veertigjarige man die zegt dat hij op 15-jarige leeftijd in een Amsterdams bordeel voor jongens is misbruikt door Demmink. Hij is volgens de advocaat van de stichting Matthijs Kaaks bereid om met naam en toenaam onder ede te verklaren bij de rechter.

Kaaks noemde het „een misdaad op zichzelf” dat opeenvolgende ministers Demmink onvoorwaardelijk steunen, zijn juridische kosten volledig betalen en een serieus onderzoek weigeren. De stichting die hij vertegenwoordigt, wordt volgens Kaaks financieel gesteund door vader en zoon Poot van projectontwikkelaar Chipshol. Zij sparen al jaren kosten noch moeite om Demmink voor de rechter te krijgen omdat ze een groot justitieel complot vermoeden.

De stichting wil ook toestemming van de rechter om actief propaganda te mogen maken voor een filmpje waarin mensen verklaren over seksueel misbruik door Demmink. De productie – Dutch injustice – is op YouTube al 261.000 keer bekeken. De stichting zegt bang te zijn voor schadeclaims als men nadrukkelijk aandacht vraagt voor het filmpje.

De terughoudendheid van de stichting wordt volgens Kaaks ingegeven door hetgeen het AD is overkomen. Demmink eist voor de rechtbank in Rotterdam 100.000 euro smartengeld van die krant. Het AD schreef vorig jaar dat de hoogste ambtenaar van Justitie in de jaren tachtig contacten zou hebben onderhouden met een pooier van minderjarige jongens.

De rechter in Utrecht beslist op 13 november of getuigenverhoren worden toegestaan. Naast rechters in die stad, Arnhem en Rotterdam verdiept ook de Hoge Raad zich in de beschuldigingen aan het adres van Demmink. Het hoogste rechtscollege buigt zich over een herzieningsverzoek van Huseyin Baybasin. Hij werd in 2002 tot levenslang veroordeeld voor moord en drugshandel, maar is naar eigen zeggen het slachtoffer van een complot waarin Demmink een rol zou spelen.

Demmink zelf blijft bij monde van zijn raadsman Harro Knijff laconiek over de beschuldigingen. Hij houdt vol dat hij na 1986 nooit meer in Turkije is geweest. „En waarom zou hij dit zeggen als het niet klopte”, zegt Knijff. „Dan zou hij een uilskuiken zijn en dat is hij niet. Demmink is heel slim.”