Viktor Kortchnoi schaakt weer

Alexander Kroeglikov van het blad Neva Tijd uit St. Petersburg was begin van deze maand een kwartiertje te vroeg voor zijn afspraak met Viktor Kortchnoi en daardoor zag hij hem in de lobby van het Kempinskihotel een vluggertje spelen tegen de Duitse amateur Gerhard Köhler.

Viktor weer aan het schaakbord, dat was mooi nieuws. Na zijn beroerte, eind vorig jaar, had die zich al wel een paar keer in het openbaar vertoond. Hij was in februari toeschouwer bij een snelschaaktoernooi in Zürich en in maart had hij op zijn 82ste verjaardag in zijn Zwitserse woonplaats Wohlen vanuit zijn rolstoel de spade in de grond gestoken om een boom te planten. „Het lijkt wel een begrafenis”, zei hij toen.

Nu schaakte hij zelf weer, al was het nog niet erg sterk, want hij verloor dat vluggertje tegen Köhler. Viktor veegde de stukken bij elkaar, niet boos, zoals hij vroeger kon zijn, maar allervriendelijkst. Köhler had voor hem, zijn vrouw en een verpleegster het reisje naar Petersburg georganiseerd om hem met oude schaakmakkers te laten praten.

Vroeger was hij de boze emigrant, nu leek hij de trotse Rus die blij was met de schaaksuccessen van zijn land. Hij wees er op dat de voertaal in het Amerikaanse en het Israëlische team Russisch was. „Als er over schaken wordt gepraat, gebeurt dat overal in het Russisch. Ja, het is waar dat de Sovjet-Unie veel voor het schaken heeft gedaan.”

Gebonden aan de rolstoel was het natuurlijk moeilijk om aan een echte wedstrijd mee te doen, maar toch sprak hij de hoop uit dat hij misschien aan het eind van dit jaar weer in een toernooitje zou kunnen spelen.

Tot vlak voor zijn beroerte was hij actief en in het Gibraltar Open van 2012 won hij van Fabiano Caruana, nummer vijf op de wereldranglijst. Uit dat toernooi laat ik iets anders zien. Ik toon graag partijen van Kortchnoi, maar een partij van Manuel Bosboom laat ik ook niet graag lopen.

Manuel Bosboom - Viktor Kortchnoi, Gibraltar Open 2012

1. c4 g6 2. Pf3 Lg7 3. Dc2 c5 4. e3 Pc6 5. a3 e6 6. h4 Zoals de arm van Dr. Strangelove in de film van Stanley Kubrick vaak onwillekeurig omhoog schoot om de Duitse groet uit zijn jonge jaren te brengen, zo schiet Bosbooms rechterarm in veel van zijn witpartijen uit om h2-h4 te spelen. 6...Pf6 7. Pc3 d5 8. Ld3 0-0 9. Tb1 a6 10. b3 b6 11. Lb2 Ta7 12. Pe2 Td7 13. Pg3 d4 14. exd4 Pxd4 15. Lxd4 cxd4 16. h5 Dc7 17. Kf1 Lb7 18. Te1 Lxf3 19. gxf3 Df4 20. Kg2 Tfd8 21. b4 Dg5 22. Kf1 Df4 23. Kg2 Tc7 24. Da2 Pd7 25. Te4 Df6 26. hxg6 hxg6 27. f4 e5 Zwart stond al een tijd wat beter en gaat nu tot actie over. 28. f5 Typisch Bosboom. Hij let niet op materiaal en geeft zwart een geweldig centrum om zelf wat vage aanvalskansen te krijgen. 28...gxf5 29. Teh4 e4 30. Ph5 Dg5+ 31. Kf1 Kf8 Er was niets tegen de krachtzet 31...Pe5. 32. c5 Opent een aanvalslijn voor zijn dame. De bedoeling is 32...exd3 33. Pxg7 Dxg7 34. Th7 Df6 35. T1h6 De7 36. Th8+ en wit heeft minstens remise. 32...Pxc5 33. bxc5 exd3 Na 33...Txc5 34. Pxg7 Tc1+ zou zwart beter staan. 34. Pxg7 Txc5

Zie diagram boven

35. Pe6+ fxe6 Wits originele spel zou hem nu na 36. f4 minstens remise hebben opgeleverd. 36. Th8+ Maar hierna ontsnapt zwarts koning zonder kleerscheuren. 36...Ke7 37. T1h7+ Kd6 38. Db2 Kc6 De koning is in veiligheid; zwart staat gewonnen. 39. Th5 De7 40. T8h7 Dd6 41. T5h6 Tg8 42. Db1 Dd5 43. Dxd3 Tc1+ 44. Ke2 Tgg1 Wit gaf op, want hij gaat mat.