Sauna/berghok/stilteruimte

In de zomer een kast, in de herfst weer een sauna. Zweten op zolder of in de tuin.

De dagen korten, de sauna kan weer aan. Het aantal woonhuizen dat een sauna herbergt, is in Nederland zeker niet zo groot als in Finland, maar ook hier is saunabezoek al lang niet meer alleen een sociale activiteit buitenshuis. Hoeveel mensen thuis een sauna hebben is niet bekend, maar ‘wellness’ buitenshuis is volgens branchecijfers van de Rabobank nog altijd een groeimarkt. Ondanks de crisis bezoeken twee à drie miljoen Nederlanders jaarlijks een sauna of wellnesscentrum, vooral hoogopgeleiden tussen de 30 en 59 jaar.

Mensen met eigen sauna’s vind je in alle lagen van de bevolking, weet saunabouwer Ronny Bouckaert. Tot op heden heeft hij geen bepaald menstype in zijn klanten kunnen ontdekken. Het zijn zelfs niet alleen de zeer ruim behuisden – hij bouwde al eens een sauna onder een trap. „Een infraroodsauna van 1 bij 1 meter kan in een hoek van de slaapkamer.”

Vanaf zo’n 800 euro zijn thuissauna’s verkrijgbaar in alle soorten en maten. Een Finse sauna van sparrenhout voor drie personen heb je al voor 949 euro, maar pas op, dat is exclusief kachel. Inclusief kachel kost een tweepersoons Finse sauna al gauw zo’n 1.300 euro. Er zijn zelfbouwsauna’s en sauna’s die op maat in de woning worden ingepast. Wat ook kan, is een buitensauna in de vorm van een liggende ton (de barrelsauna): zo’n 3.700 euro voor twee tot vier personen. Leveranciers bieden tal van accessoires aan, zoals een hartslagmeter, hygrometer, muzikale massage en kleurentherapie.

De prijs hangt verder af van het gebruikte hout, zegt Ronny Bouckaert; red cedar-hout is wat duurder dan vuren maar heeft dan wel weer een eigen geur. Het binnenwerk is in de betere sauna meestal van abachi-hout, zegt hij, een zachte loofhoutsoort zonder nerven, noesten en splinters. „Dat wil je ook niet in je blote billen.” En, ook prettig, abachi wordt minder heet dan vuren.

De laatste jaren is de infraroodsauna in opkomst. Neemt minder ruimte in en vergt geen drie kwartier à een uur verhittingstijd. Deze sauna wordt namelijk niet heet. Stralingslampen bewerkstelligen in een infraroodsauna wat in een Finse sauna (in wezen: houten hok met kachel) met hitte wordt bereikt: warmte die door de huid heen dringt. De infraroodsauna is vooral, maar niet alleen, populair bij mensen die veel last hebben van spier- en gewrichtspijn, bijvoorbeeld door een aandoening als reuma.

Sauna-expert Erik Bierenbroodspot gelooft niet zo in de thuissauna. Hij kent te veel mensen die er in een opwelling een plaatsten en na een paar maanden merkten dat hij vooral als opberghok werd gebruikt. „Mensen missen thuis toch de faciliteiten die een wellnesscentrum biedt. In de watten gelegd worden. Niet hoeven schoonmaken, afwassen. Het uitgaansgevoel. Lekker met je voetjes bij de open haard zitten en iemand die vraagt wat je wilt drinken.”

Toch kan juist in wellnesscentra de ware saunabeleving verloren gaan, zegt Bierenbroodspot. Want wellnesscentra hebben niet alleen sauna’s in allerlei variëteiten en temperaturen (zoutsteensauna’s, houtgestookte sauna’s, sauna’s met bijzondere opgietingen, buitensauna’s), maar ook nog whirlpools, kruidentempels, Turkse stoombaden, Romeinse stoombaden en zwembaden. „Dan raken mensen weleens het spoor bijster. Hup sauna in, hup stoombad in, hup weer in het bubbelbad.”

De essentie van de saunagang is de cyclus opwarmen, afkoelen, rust. Alleen zo bereik je volgens Bierenbroodspot „effecten in je lichaam”. Waarbij we moeten denken aan een optimale bloedsomloop, betere weerstand, betere conditie. Alleen bij regelmatig saunagebruik, benadrukt hij. Zeker eens in de veertien dagen.

En dan is een thuissauna misschien toch zo gek nog niet. In Finland, waar de sauna zijn oorsprong heeft, is het saunaritueel tenslotte volledig geïntegreerd in het dagelijks leven. Bierenbroodspot: „Een Fin wordt wakker, zet in de badkamer zijn sauna aan, ontbijtje, krantje, tien minuten zweten en aan het werk. Als je je sauna zo gebruikt is dat natuurlijk prima.”

Wie informatie zoekt over infraroodsauna’s of andere woontrends kan van 1 oktober tot en met 6 oktober terecht op de Woonbeurs in de Rai in Amsterdam. woonbeurs.nl