Onverstoorbare overheidsdienaar

Ronald Gerritse (1952-2013)

De boomlange topambtenaar Ronald Gerritse bepaalde decennialang het financiële bestuur van Nederland. Gisteren overleed hij.

Foto ANP

Een baken van rust was hij. Onverstoorbaar, ietwat afstandelijk, en onbuigzaam als het moest. Ronald Gerritse (61), de bestuursvoorzitter van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) die gisteren overleed, was in veel opzichten een ideale toezichthouder. Hij kon vrees aanjagen en aimabel zijn tegelijk.

De boomlange Gerritse legde in juni tijdelijk zijn werkzaamheden neer voor de behandeling van een aandoening aan zijn beenmerg. Die ziekte werd hem gisteren fataal.

Gerritse trad in mei 2011 aan als opvolger van VVD’er Hans Hoogervorst bij de AFM, in het nieuwe onderkomen aan de Amsterdamse Vijzelgracht. Hij positioneerde de beurstoezichthouder nadrukkelijk als hoeder van de consument.

De van Financiën overgekomen topambtenaar uitte scherpe kritiek op accountants en bankiers die met slimmigheidjes de risico’s in de jaarrekening bagatelliseerden. „Als íets ons bedreigt, dan is het wel het spelletje kiekeboe in de financiële sector. U moet niet vergeten dat de gemiddelde Nederlander nog niet weet wat een percentage is”, zei hij bij een van zijn eerste publieke optredens.

Gerritse was een markante verschijning. Snordragend, shagjes draaiend. De econoom (Vrije Universiteit) promoveerde ooit op conjunctuurgolven in de plan-economieën. In zijn studententijd was hij in het toenmalige Tsjechoslowakije op een meisje – zijn latere echtgenote – verliefd geworden. Na zijn dissertatie volgde een lange carrière in de publieke dienst. Hij maakte de roemruchte RSV-enquête van dichtbij mee hij en was zes jaar algemeen secretaris van de Sociaal Economische Raad. Later werd hij secretaris-generaal op het ministerie van Financiën en combineerde die functie met die van thesaurier-generaal, de rol van schatkistbewaarder die traditioneel het hoogste aanzien geniet.

Gerritse stond in 2009 aan de wieg van een ‘bezuinigingsbijbel’ die de afgelopen jaren, tot vandaag aan toe, grote invloed heeft gehad op de politieke agenda. Hij speelde op Financiën een hoofdrol in de kredietcrisis: bij de reddingsoperaties in het bankwezen, de problemen met DSB, Icesave en IJsland en in de discussies met Brussel over staatssteun aan banken. Samen met Laura van Geest, de nieuwe CPB-directeur, was hij bij diverse kabinetsformaties betrokken.