Europa zit nog altijd in de lappenmand

Oud-ambassadeur Marnix Krop stelt in NRC Handelsblad van 24 september dat Europese voorzieningen voor de aanpak van de eurocrisis grotendeels ingevoerd zijn. Verre van!

Europa zit nog altijd in de lappenmand. Europese tegenstellingen zijn toegenomen, terwijl noordelijke landen niet langer immuun zijn voor de crisis. Nederland zit in een recessie en zelfs Duitsland loopt gevaar als het passief blijft.

Een unie op bancair, fiscaal, economisch en politiek gebied moet dichterbij komen, maar een tegenovergestelde beweging is veelal gaande: staten willen Brusselse bevoegdheden inperken.

De bankenunie is de eerste stap in de richting van een ‘complete’ monetaire unie en zelfs die stap is nog lang niet afgerond: na het bankentoezicht door de ECB dat medio 2014 van start zal gaan, moeten de regeringsleiders een gemeenschappelijk resolutiemechanisme en depositogarantiestelsel uit onderhandelen.

En dan hebben we het nog niet eens gehad over eurobonds en een fiscale unie. Dit alles wordt in hoge mate bemoeilijkt door spanning tussen noodzakelijke snelle actie en vele afremmende regels en procedures. Het Duitse Constitutionele Hof doet bijvoorbeeld in oktober uitspraak over het obligatie-opkoopprogramma van de ECB.

Wrevel tussen wereldwijde financiële markten en nationale politiek helpt ook niet. Politici moeten een weg bewandelen die voor zowel markten als voor kiezers acceptabel is. Vooralsnog kiezen ze een weg die kiezers ontevredener maakt, terwijl beurzen vooral worden gedreven door een ruim monetair beleid; niet door enthousiasme over Europa’s politiek-economische koers.

De crisisaanpak wordt verder gefrustreerd door kelderend vertrouwen in nationale en Europese politiek. Corruptie- en machtsmisbruikschandalen, anti-democratische tendensen en regeringscrises tieren welig.

Europa zal nog geruime tijd lijden als leiders niet tot – in de woorden van Ulrich Beck – ‘Great Politics’ komen die kloven overbrugt, vertrouwen herstelt en groei faciliteert.

Andy Langenkamp,