Brief van een veroordeelde aardbevingsdeskundige

Oude vrouwen bivakkeren op straat kort na de aardbeving van L’Aquila. Foto EPA

„Ik ben veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf omdat ik de bevolking van L’Aquila [...] niet adequaat heb gewaarschuwd voor het risico van de aardbeving op 6 april 2009, die tot 309 doden heeft geleid.”

Zo begint de bijna wanhopige brief die het wetenschappelijk tijdschrift Science gisteren heeft gepubliceerd. Hij is geschreven door Enzo Boschi, een van de zeven Italianen die vorig jaar oktober werden veroordeeld wegens dood door onachtzaamheid. Afgelopen maart zijn ze in hoger beroep gegaan.

Boschi schrijft dat hij het vonnis nog steeds niet kan vatten. De openbaar aanklager heeft feiten uit zijn verband gerukt. De veroordeling zet een ernstig precedent voor de seismologie, en de wetenschap in zijn geheel. Welke onderzoeker durft zich ooit nog ergens over uit te spreken?

Alles draait om de cruciale vergadering, zes dagen voor de aardbeving. Toen zat de Commissie voor het Voorspellen en Voorkomen van Grote Risico’s bij elkaar, na maanden van kleinere aardschokken in de Abruzzen. Boschi zat bij die vergadering, als voorzitter van het Nationaal Instituut voor Geofysica en Vulkanologie (INGV). Maar het was niet de INGV die de lijn bepaalde. Dat was de Bescherming Burgerbevolking, een overheidsorganisatie. Die was verantwoordelijk voor de communicatie naar het publiek. En die zei, bij monde van onderdirecteur Bernardo De Bernardinis, dat er geen enkel gevaar was.

Boschi heeft er tijdens die vergadering echt wel op gehamerd dat aardbevingen niet te voorspellen zijn, schrijft hij. En dat de Abruzzen, met name L’Aquila, in het meest aardbevingsgevoelige gebied van Italië liggen. Wat had ik kunnen doen om veroordeling te voorkomen, vraagt Boschi zich af. „Ik denk dat ik de aardbeving had moeten voorzien.”

Wanneer het hoger beroep dient, is niet duidelijk. Waarom Science de brief nu publiceert? Een woordvoerder laat weten dat het tijdschrift soms aandacht besteedt aan onderwerpen die de wetenschap overstijgen en relevant zijn voor de samenleving. En het wilde een veroordeelde wetenschapper de kans geven zijn kant van het verhaal op te tekenen.

Marcel aan de Brugh