Geef echte redevoeringen, met een kop, midden en staart, een kans in de Tweede Kamer

Woensdag begonnen de algemene politieke beschouwingen. Jammer, dat die beschouwingen vaak onderlinge discussies bleken te zijn, dat politiek direct verengd werd tot economische en fiscale aangelegenheden en dat het algemene karakter veranderde in gemillimeter. Gedetailleerde economische discussies, daar kwam het op neer.

Het is natuurlijk de keuze van de fractievoorzitters, de enigen die spreken en (officieel via de voorzitter) met elkaar in debat gaan. Zij bepalen de thematiek. Maar dat is niet het enige. Het ligt ook sterk aan de huidige werkwijze van de Tweede Kamer.

Het Reglement van Orde bepaalt in artikel 57: ‘De voorzitter kan interrupties toelaten. Deze dienen te bestaan uit korte opmerkingen of vragen zonder inleiding’. Van die mogelijkheid wordt dan ook volop gebruik gemaakt. Vrijwel geen spreker krijgt de kans om zijn of haar rede ononderbroken tot een einde te brengen. Voortdurend worden ze geïnterrumpeerd. En daarbij gaat het al lang niet meer om ‘korte opmerkingen of vragen zonder inleiding.’ Grote delen van de vergadertijd worden in beslag genomen door uitvoerige discussies met vele deelnemers.

Een mooie redevoering met een kop, midden en staart krijgt het publiek niet vaak meer te horen. Het heeft ook geen zin meer om een klinkend, fraai opgebouwd verhaal te schrijven, want vrijwel elke toespraak verzandt in een reeks fragmenten tussen de interrupties door.

Dat kan beter. Bij grote debatten met meerdere termijnen zou men in de eerste termijn alleen redevoeringen zonder interrupties moeten toestaan. De spreektijden zijn dan helder en elke spreker kan precies op tijd beginnen, zodat het publiek ook van te voren weet wanneer wie aan het woord komt. Eerst krijgt men het exposé, waarop het antwoord namens de regering, ook zonder interrupties, kan volgen. In de volgende termijnen, die ook eerder kunnen beginnen, dient er dan volop ruimte te zijn voor interrupties en debat. Dan is immers ook alle informatie over de verschillende standpunten beschikbaar.

De kwaliteit van de Nederlandse politiek zou door meer ordelijkheid verbeteren. Fractievoorzitters zouden de kans krijgen werkelijk een algemene - en een politieke beschouwing te houden, een visie uiteen te zetten. En voor volgers van de politiek wordt het veel interessanter.

Deze verbetering van de politieke cultuur kan zo worden doorgevoerd, zelfs zonder wijziging van het Reglement van Orde. Dat stipuleert immers dat de voorzitter interrupties kan toestaan. Kán, ze is daar niet toe verplicht. Enige afspraken van het presidium met de Kamer over de gang van zaken voldoen.

Door een kleine ingreep zou de politieke cultuur enorm aan kwaliteit kunnen winnen.

Jan Dirk Snel