next shopt

Het wemelt in de winkels van de ‘verantwoorde’ producten en ‘gezonde keuzes’. Wat is het beste?

Het grootste deel van alle Nederlandse melk is bestemd voor fabrieken die kaas produceren. Want om kaas te maken, is veel melk nodig. In één kilo kaas gaat 9 liter melk, zegt het Voedingscentrum. Driekwart van die Nederlandse kaas gaat naar het buitenland. Maar Nederlanders consumeren zelf ook behoorlijk wat kaas. Volgens de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) eet een Nederlander gemiddeld 19,4 kilo kaas per jaar.

Kaas bestaat uit goede voedingstoffen als eiwitten en mineralen, maar er zit ook veel vet in. Meer dan 60 procent daarvan is verzadigd. Een hoog gehalte aan verzadigd vet in de voeding verhoogd het risico op hart- en vaatziekten, waarschuwt het Voedingscentrum. Vet in kaas wordt gemeten in percentages van de droge stof. Oftewel: al het water uit de kaas halen en wegen wat er overblijft. Aanduidingen als 10+ en 48+ op verpakking geven het vetpercentage aan. Een 48+ kaas heeft 48 procent vet in de droge stof .

De winkelschappen liggen vol met jonge, oude en belegen kazen. Maar hoe bepaal je de leeftijd van een kaas? Volgens de NZO bestaan er minimumregels over hoe lang een kaas moet rijpen voordat hij als bijvoorbeeld oude kaas op de markt mag worden gebracht. Je mag een kaas pas oud noemen als deze meer dan 10 maanden op de planken heeft gelegen. Een jonge kaas moet minimaal 4 weken rijpen. Ook voor het vetgehalte is de leeftijd bepalend. Een oude kaas moet langer rijpen, dus verliest meer vocht tijdens het rijpingsproces. De droge stof blijft over. Het zout- en vetpercentage over het gehele product nemen daardoor toe. Een jonge 50+ kaas is dus minder vet dan een oude 50+ kaas .

Kaas bevat niet alleen veel vet, het zoutgehalte in het product is ook hoog. Het Voedingscentrum adviseert de consument maximaal 6 gram zout per dag te nuttigen. De meeste Nederlanders krijgen meer binnen. Niet omdat ze het gedachteloos over hun eten strooien, maar omdat zout aan veel producten is toegevoegd. En te veel zout verhoogt de kans op een hoge bloeddruk. Volgens de cijfers van het Voedingscentrum komt 10 procent van het zout dat een Nederlander dagelijks binnenkrijgt uit kaas.

Een oude Goudse 48+ kaas bevat het meeste zout, gemiddeld 2,5 gram, aldus FrieslandCampina. Een jonge kaas van dezelfde soort bevat 1,7 gram zout. Volgens de woordvoerder van de NZO wordt dat percentage langzaam lager. „Fabriekskaas bevat steeds minder zout’’, zegt hij. „De zuivelsector zet zich in voor een verlaging van het zoutgehalte in Nederlandse kaas.’’ Maar omdat zout in kaas wat betreft de houdbaarheid, de textuur (bijvoorbeeld nodig om te kunnen schaven) en de smaakbeleving een belangrijke rol speelt, zal de daling volgens de organisatie geleidelijk moeten plaatsvinden.

Hoe eet je verantwoord kaas? Kaas past volgens het Voedingscentrum in een gezond voedingspatroon, maar wel zolang het met mate wordt gegeten. Het advies luidt: niet meer dan dertig gram per dag, en dat het liefste de magere varianten (tot 30+).

Over de smaak van kaas valt niet te twisten. Over de gezondheid van het product wel. Next. shopt vergelijkt vier verschillende soorten.

Old Amsterdam 48+

Calorieën: 418 per 100 gram vet: 35 gram Waarvan verzadigd: 21,3 gram Zout: 2,3 gram € 3.79 per 225 gram gesneden Gezondheid:

Old Amsterdam wordt inmiddels verkocht in meer dan zeventig landen. Of het ook een gezond exportproduct is? De kaas is de vetste én de zoutste in deze lijst. Maar Old Amsterdam heeft in dit geval ook geen eerlijke kans. Het is de oudste kaas in de selectie en die zijn nu eenmaal vetter en zouter dan de jongere soorten.

AH Goudse kaas jong 48+

Calorieën: 360 per 100 gram vet: 30 gram Waarvan verzadigd: 20 gram Zout: 1,8 gram € 1.79 per 190 gram gesneden Gezondheid:

De AH Goudse kaas jong is 48+, net als de Old Amsterdam. Maar deze kaas is jonger dus minder zout en minder vet. Wel bevat AH Goudse iets meer zout dan de gemiddelde in zijn soort. Het verschil is klein: 0,1 gram.

Slankie licht pittig 20+

Calorieën: 239 per 100 gram vet: 12 gram Waarvan verzadigd: 8 gram Zout: 2,1 gram € 2.49 per 175 gram gesneden Gezondheid:

Slankie. De naam zegt het al. De kaas is mager. Slankie bevat wel 2,1 gram zout. Dat is meer dan een gemiddelde jong belegen kaas (1,9 gram), die net zo lang rijpt. Het hoge zoutpercentage, dat gaat veranderen, zegt een woordvoerster van Campina. Het zuivelbedrijf wil de hoeveelheid zout in hun kazen reduceren. En ook Slankie is volgens haar binnenkort aan de beurt.

Leerdammer LightLife 30+

Calorieën: 271 per 100 gram vet: 17 gram Waarvan verzadigd: 11,5 gram Zout: 1,6 gram € 2,39 per 200 gram gesneden Gezondheid:

Leerdammer Lightlife bevat het minste zout van de vier kazen. Daar is Leerdammer dan ook trots op. Hoe de kaas wordt gemaakt? Met melk met een lager vetpercentage. De rest van het recept noemt een woordvoerder ‘het geheim van de smid’.

Wel heeft de kaas een kleine voorsprong: Kaassoort Leerdammer is van zichzelf wat zoeter dan een Goudse kaas. Er is dus automatisch iets minder zout nodig om Leerdammer op smaak te krijgen.