‘Het gaat weer over ambitie’

De philharmonie zuidnederland speelt dit weekend voor het eerst na de fusie op volle sterkte.

Ze vreesde voor de ergste scenario’s zegt Adelina Hasani, concertmeester van de nieuwe philharmonie zuidnederland. Maar de eerste ervaringen stemmen hoopvol. „Hier kan iets moois ontstaan.”

Dit jaar hielden het Limburgs Symfonie Orkest (LSO) en Het Brabants Orkest (HBO) op te bestaan. Overheidsbezuinigingen ter waarde van 2,25 miljoen euro per jaar forceerden een fusie, 24 fte’s gingen verloren. De philharmonie zuidnederland bestrijkt voortaan Limburg, Noord-Brabant en Zeeland en speelt in wisselende bezettingen. Soms op volle sterkte, zoals dit weekend in Maastricht en Eindhoven, de eerste echt grote vuurdopen met werk van onder anderen Berlioz en Tsjaikovski.

Het Brabants Orkest en het Limburgs Symfonie Orkest hadden hun traditie, een in jaren gegroeide klankkleur. Het nieuwe orkest moet zich nog zetten. Dat kan even duren, zegt artistiek leider ad interim Jan Zekveld, die al meer fusies meemaakte. „Het kunnen moeizame processen zijn.”

Sentimenten ontkennen heeft geen zin. Violist Wilfred Sassen: „Mijn vader heeft 40 jaar bij het LSO gespeeld, ik 27. Het heeft iets van zwanger zijn van je eerste kind en een ouder verliezen: blijheid én rouw. Gelukkig hebben veel oud-collega’s gebruikgemaakt van de vrijwillige vertrekregeling, zodat het bloedbad relatief meeviel.”

Zekveld spreekt van een verstandshuwelijk. „Er is geen artistieke rechtvaardiging voor de fusie. Maar het begin is veelbelovend; een try-out ging verrassend goed. Dat werkte louterend. Bij de repetities zag je bij iedereen de wil keihard te werken.”

Generalisaties op basis van verschillen tussen de Brabantse en Limburgse mentaliteit durft niemand aan. Wat zijn ze ook waard, nu orkesten steeds meer nationaliteiten herbergen? De van origine Limburgse basklarinettist Roger Niese bespeurt in Eindhoven iets meer drive. „Maar bepalender waren de moeilijke tijden voor het LSO. Nu gaat het weer over mogelijkheden. Zestig strijkers. Met de klarinetgroep de dynamiek uitbuiten. Dat is genieten.” Hasani aarzelt om verschillen te benoemen. „Het is zo breekbaar. Maar bij HBO was het allemaal iets strakker georganiseerd. Dáár stond drie weken voor de repetitie je partij klaar, in Limburg soms wel, soms niet.”

Dat nu deels in Maastricht wordt gerepeteerd onder mindere omstandigheden dan in de moderne concertzaal in Eindhoven, ervaren Brabantse musici als een stap terug. De weerzin tegen het gependel tussen beide provincies wordt breder gedeeld. Roger Niese vermoedt dat dat tijdelijk is. „Op een gegeven moment wordt zeker gekozen voor één vestigingsplaats.”