Voordenken

Het bericht kwam gistermiddag tegen half vijf, tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, via Jos Heymans, redacteur van RTL Nieuws: „Het valt Kamerleden op dat de coach van Van Miltenburg haar souffleert vanuit de coulissen van de plenaire zaal.”

Aan de ene kant denk je: maar natuurlijk. Topambtenaren hebben immers óók al jaren best gekke coaches.

Zoals eerder geschreven: ik struikelde er zelf over toen ik eens meeliep in hun opleiding binnen de Algemene Bestuursdienst, waar men sprak over ‘energie in mensen zoeken’, ‘dicht bij jezelf staan’ en natuurlijk: ‘authenticiteit’. Irene van Lippe-Biesterfeld sprak over haar boek Aarde ik hou van jou. Men vertelde enthousiast over meer sensitivity-achtige onderdelen, zoals stokvechten. Anderen volgden, voor 4.075 euro, cursussen ‘verbondenheid met jezelf’.

Dat was acht jaar geleden, en daar is weinig veranderd, wel werd het méér. Er kwamen nieuwe cursussen, in ‘politieke sensitiviteit’, zoals voor die ambtenaren van Rijkswaterstaat, die NS-rapporten verstopten in hun lades. ‘Politiek-bestuurlijke gevoeligheid’ is tegenwoordig ook een zeer coachgevoelig buzzword op ministeries.

Kamerleden begonnen jaren geleden eerst verlegen met kledingcoaches – ik zie voormalig SP-fractieleider Agnes Kant nóg giechelen, in haar nieuwe jasje. Dat het intussen ook niet ongebruikelijk is mental coaches in te huren, weten we sinds de implosie van GroenLinks, komende maand alweer een jaar geleden, waar coach Jan Andreae was binnengehaald. Jan Andreae en Partners: volgens zijn eigen website ‘een autoriteit’ op het gebied van ‘het verbinden van persoonlijk en maatschappelijk leiderschap’. Andreae voert graag quasi-therapeutische gesprekken – wat desastreuze gevolgen zou hebben voor de positie van Jolande Sap.

Dus waarom niet? Of bekijk het eens van de andere kant, die van Jack de Vries, afgetreden staatssecretaris van Defensie om een buitenechtelijke affaire. Is nu reputatiecoach en directeur strategie bij het Amerikaanse communicatieadviesbureau Hill en Knowlton. Dat bedrijf vertegenwoordigt de fabrikant van de JSF. Maar „voorlopig kan De Vries dat zelf niet doen”, meldt zijn Wikipediapagina trouwhartig.

Maar natuurlijk Jack, reputatiewonder. Voorlopig niet.

Tegen zo’n decor vol glijdende schalen kan het nauwelijks anders dan dat Anouchka van Miltenburg (VVD), die dit voorjaar in tranen wegliep van haar voorzittersstoel toen CDA-leider Buma haar verweet partijdig te zijn, steun zoekt bij reputatiecoach en imagodeskundige Peter Zuydgeest.

Reputatiecoaches zijn dol op motto’s, of zeg maar mantra’s, en die op de website van Zuydgeest is ook al een plaatje:

„Wij denken vóór waar anderen nadenken.”

Volgens de Volkskrant zat Zuydgeest na het zomerreces prompt op de publieke tribune, recht tegenover Van Miltenburg, „klaar voor sturend oogcontact”. Klaarblijkelijk wilde het daar toch niet zo lukken en is Zuydgeest gisteren dus achter de voorzitter gedoken. Waar prompt hardnekkig gefluister zou hebben geklonken. Waarmee „de voorzitterfluisteraar”, de grap is al veel gemaakt, een feit was.

Wát Zuydgeest fluisterde, heeft als ik dit schrijf nog niemand kunnen reproduceren. En het doet er ook al bijna niet meer toe. Want als ik óók eens ‘vóór’ mag denken ‘waar anderen nadenken’: achterkamertjesgefluister lijkt me de doodsklap voor een voorzitter.

Tot zover uw imagodeskundige.

Margriet Oostveen (m.oostveen@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Arjen van Veelen (a.v.veelen@nrc.nl).