Duizenden dreigtweets – en soms is er een serieus te nemen

Haarlem was gisteren in de ban van dreigtweets. Twee mensen zijn aangehouden.

Wegens dreigtweets sloot warenhuisketen V&D sloot gisteren drie vestigingen in Haarlem.

1 Wat was er precies aan de hand?

Vijf tweets, verstuurd tussen 22.19 uur op dinsdag en 4.19 uur woensdagochtend, hebben politie, stadsbestuur en inwoners van Haarlem gisteren de hele dag in de ban gehouden. Vanaf Twitteraccount @cricusbloed werd aangekondigd: ‘circus krijgt dodelijk begin Haghah, 11:50 V&D HaarlemC, manager shoot!’ Later sprak de twitteraar nog van een „bloedpartij”, met zelfmoord tot besluit. „Niemand hoeft iets te doen. Het gebeurt gwn.”

De gevolgen waren ingrijpend. V&D sloot drie vestigingen, waaronder een La Place-restaurant, in Haarlem. Het personeel in het warenhuis in het centrum werd binnengehouden. Ook winkels in de omgeving sloten uit voorzorg de deuren. Leerlingen van het nabijgelegen gymnasium moesten tijdens de pauze in school blijven.

Intussen stelde de politie, samen met de Koninklijke Marechaussee, onderzoek in naar de dreiging. Daarbij werden ook speurhonden en een helikopter ingezet, naar een woordvoerder zegt omdat de politie bedacht was op dreiging „vanaf de daken”.

2 Moet de politie zulke nachtelijke tweets serieus nemen?

De nationale politie néémt internetdreigingen heel serieus. Alle tien regionale eenheden en de landelijke eenheid monitoren dagelijks het verkeer op sociale media. Schattingen over de omvang lopen ver uiteen, maar het gaat zeker om tientallen miljoenen berichten per dag. De politie kijkt daarbij naar potentiële dreiging in de inhoud. Dat doet zij met de zogeheten RealTime Intelligence Centers (RTIC), waar de communicatie op Twitter, Facebook, maar ook de RSS-feeds van verschillende websites worden bijgehouden.

3 Hoe verwerkt de politie die berg data?

De politiemensen op de RTIC’s filteren de data op dreigende woorden of zinsneden. In een rapport uit 2012 van de Radboud Universiteit Nijmegen (Internetbedreigingen/Dreigtweetsproject) staan enkele voorbeelden van tweets die de politie als dreigend beschouwt, zoals „mattiej of jij zegt sorry omdat je dat tegen myn meid zei of jij bent zwaar de lul neef”. En tweets die niet als dreigend hoeven te worden beschouwd: „hahah me vader is een achterlijke kanker debiel hij wil me dood schieten nja laat maar komen kk kneus”.

Volgens een woordvoerder van de politie komen er soms duizend van dergelijke tweets per dag uit het grove filter bovendrijven. Daar zitten dan ook tweets bij die de woorden ‘kanker’, ‘hoer’ ‘wallah’ en de zinsneden ‘je dood’, ‘steek ik’ et cetera bevatten.

4 Wanneer grijpt de politie wel in en wanneer niet?

De politie koppelt de dreigende teksten aan gegevens die ze zelf heeft over de auteur ervan – als die bekend is. „Kennen wij die persoon? Kent de wijkagent hem of haar?”, zegt de woordvoerder van de nationale politie. Zij zegt dat de politie ook kan ingrijpen als het om niet-serieuze tweets gaat, bijvoorbeeld als de schrijver in kwestie heel veel van dit soort boodschappen op het internet plaatst. „Dan gaat een agent langs met het vriendelijke verzoek of hij daarmee wil ophouden.”

5 Hoe staat het met de Haarlemse dreiger?

De politie in de regio Kennemerland heeft twee verdachten aangehouden, een man werd gistermiddag al ondervraagd, zijn computer werd in beslag genomen en hij zit volgens een woordvoerder van de politie vandaag nog altijd vast.

Gisteravond is nog een tweede persoon aangehouden. De politie wilde over deze arrestant vanochtend nog geen nadere mededelingen doen. Geruchten dat een van de arrestanten een ex-werknemer van V&D zou zijn – die het misschien op zijn manager had gemunt – wilde politie noch burgemeester bevestigen. De burgemeester zei met nadruk tegenover lokale omroep RTV Noord-Holland, dat van „loos alarm” vooralsnog geen sprake was.