Algemene Beschouwingen dag 2: Rutte is aan zet

Premier Rutte zal tijdens de Algemene Beschouwingen vandaag urenlang spreken. Hij zal moeten laten zien dat het kabinet bereid is tot concessies aan de oppositie. Foto ANP / Bas Czerwinski

De Tweede Kamer gaat vandaag verder met de Algemene Beschouwingen, het jaarlijkse grote debat na Prinsjesdag, dat ditmaal in het teken staat van de vraag of het kabinet tot zaken kan komen met oppositiepartijen. Premier Mark Rutte (VVD) krijgt om halfelf uur het woord, en zal urenlang spreken.

Omdat het kabinet geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer, moet het steun verzamelen van oppositiepartijen. Om die steun draait het allemaal. Gisteren spraken de fractieleiders, vandaag spreekt premier Rutte. Aan hem is het om aan te tonen dat zijn kabinet wel degelijk bereid is om samen te werken met andere partijen. Gisteren werden de eerste stappen zichtbaar in “een simultaan potje schaak over de plannen van het kabinet”, schrijft onze politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet vandaag in nrc.next:

“Niet alleen doen er veel partijen met tegengestelde en elkaar soms uitsluitende wensen aan mee, ze willen allemaal op andere borden schaken. D66 wil het vooral over hervormingen in het sociaal akkoord hebben, het CDA over het totaal aan lastenverzwaringen, de ChristenUnie over de omvang van het aanvullende pakket van zes miljard bezuinigingen, GroenLinks over het zwaarder belasten van milieuvervuiling en de SGP de over de positie van gezinnen.”

Coalitie: zes miljard is zes miljard

De oppositiepartijen presenteerden de afgelopen dagen tegenbegrotingen: alternatieve begrotingen voor die van het kabinet. Gemene deler is dat alle partijen minder extra willen bezuinigen dan de zes miljard die de coalitiepartijen overeenkwamen. Samsom en Zijlstra lieten eerder al weten dat er over die zes miljard niet te praten valt.

Waar wel over te praten valt, moet vandaag blijken. Zijlstra en Samsom gaven gisteren al een voorzet, zij het dat Zijlstra toegeeflijker was dan Samsom. D66-leider Pechtold vroeg Samsom drie keer naar de mogelijkheid om de hervorming van het ontslagrecht en de WW eerder in te laten gaan. Samsom antwoordde telkens dat dit geen extra bezuiniging zou opleveren, maar meer onzekerheid voor werkende mensen, en dat dit daarom onverstandig is.

Rutte moet duidelijk maken waar het kabinet bereid is tot concessies

Rutte zal vandaag waarschijnlijk zijn best doen om oppositiepartijen als CDA, D66, ChristenUnie en GroenLinks de hand te reiken, schrijft persdienst Novum. Of er al op serieuze schaal zaken worden gedaan, valt te betwijfelen: dat gebeurt doorgaans niet tijdens een openbaar debat, maar achter de schermen.

De opstelling van Rutte tijdens het debat, dat waarschijnlijk tot laat in de avond zal duren, kan wel van invloed zijn op de kans van slagen van de gesprekken met de oppositie. CDA-leider Buma, wiens partij het kabinet in één klap aan een meerderheid in de senaat kan helpen, zei gisteren dat de beantwoording van Rutte voor hem de doorslag zal geven.

Meer weten over gisteren? Lees hier het debat samengevat in zeven momenten.