‘Feest met rafelrandje’

Hoofdredacteur viert 75 jaar Margriet.

Margriet is jarig. Maar het is niet alleen maar feest. Het weekblad bestaat morgen 75 jaar, en viert dat onder meer met een tentoonstelling van oude Margrietcovers op het Museumplein in Amsterdam. Ondertussen zit moederbedrijf Sanoma in zwaar weer. De oplagen en advertentie-inkomsten lopen terug. De betaalde oplage van Margriet zelf daalt met 9,5 procent ten opzichte van vorig jaar. Toch blijft het een van de grootste vrouwentijdschriften, met 207.475 betalende lezers per week.

Leontine van den Bos (56) is sinds vijf jaar hoofdredacteur van het tijdschrift. Ze ontvangt thuis en smeert boterhammen met pindakaas voor de lunch. Ze omschrijft zichzelf als „niet altijd vrolijk, wel altijd positief”. Ze waakt ervoor dat stukken in het blad nooit cynisch zijn. „In iedere productie kan cynisme sluipen. Ironie mag wel hoor, soms mag Margriet best een beetje prikken.” Ook de lezeressen van Margriet zijn volgens Van den Bos opgewekte aanpakkers. „Zorgen voor de zieke buurvrouw doen zij allang. Zij belichamen al 75 jaar de participatiemaatschappij. Klagen vinden ze zonde van de tijd.”

Trots is ze op de maatschappelijke betrokkenheid van het blad. Recent hield Margriet een grote enquête over euthanasie. In de jaren zeventig speelde Margriet een emanciperende rol. Dat het gebruik van de pil in Nederland zo vroeg al gemeengoed was, is mede aan de informatieve stukken in Margriet te danken.

Heeft Margriet die taak nog steeds?

„Ik denk dat het emancipatieproces al heel ver gevorderd is. We gaan nu meer uit van de kracht van de vrouw. Laatst hielden we weer een enquête over de rolverdeling tussen man en vrouw. Vroeger, voor de jaren zeventig, zei Margriet hoe het moest. Nu geven we zelf geen mening, maar laten wel alle meningen horen. Ook dankzij onze columnisten. We hebben de fine fleur van vrouwelijke stemmen in ons blad. Annemarie van Gaal, Aaf Brandt Corstius, Anita Witzier, psychologe Annette Heffels.”

Het gaat niet goed met Sanoma. Is het dan wel tijd voor een feestje?

„Wat me zorgen baart is dat er binnen en buiten Sanoma zo veel collega’s met zo veel toewijding werken, en dat het donkere tijden zijn voor hen. Tijdschrift maken is een passievak. Zonder passie bestaat het hele vak niet.”

Er zou in Hoofddorp een lijst circuleren van rendabele en niet rendabele bladen.

„Margriet brengt zo verschrikkelijk veel geld in het laatje, en komt op niet een lijst voor. Ik weet ook niets van zo’n lijst.”

Bent u bezorgd over het voortbestaan van Margriet?

„Nee. Omdat ik zo geloof in het merk. Ik ben met de redactie juist zo trots en blij over hoe groot we nog zijn in 2013. De oplage daalt al vanaf de jaren tachtig. Het is een gestaag dalende lijn die begrijpelijk is. Als ze uitstromen aan de bovenkant komen er aan de onderkant minder bij. Maar we bereiken per week nog steeds 1,5 miljoen mensen. Verder heb je allerlei uitingsvormen van je merk. De iPad, social media. We hebben al 50.000 Facebookfans.”

Maar die kunt u nog niet te gelde maken.

„Klopt, maar de meeste dingen wel. We hebben een Margriet-webshop. Die is gericht op: wat wil déze vrouw kopen? Bij onze mensen is iedere molecuul Margriet. Zo bieden we bijvoorbeeld reizen aan die precies passen bij wat zij wil. Dat brengt wel geld binnen en wordt steeds groter.”

Hoe belangrijk zijn nevenactiviteiten?

„Het is de laatste tien jaar heel belangrijk geworden niet alleen maar een blad te zijn. Je moet een merk zijn. Maar om een merk te kunnen zijn heb je wel een community nodig. En die gemeenschap komt voort uit het papieren blad, de moederuiting.”

Uitgever Hearst gaat titels meer laten samenwerken. Bent u dat ook van plan?

„Sommige pijlers laten het toe samen te werken. Mode niet, dat luistert heel nauw. Wellicht kun je het met praktische artikelen voor de tuin wel doen. Het gebeurt nog nauwelijks, we zijn in een zoekstadium.”

Het kan een manier zijn om te besparen zonder titels te schrappen.

„Ja, dat kan. Hoe dat er echt uit gaat zien weet je pas over twee jaar. Het is nu een hete herfst. We zitten in een overgangsfase. Het waren allemaal eilanden en we gaan gedeeltelijk bruggen slaan.”

Is dat goed nieuws?

„Een Sanoma-webshopafdeling zou niet werken. Een Margriet-webshop moeten aangestuurd worden door iemand van Margriet. Je moet voorzichtig zijn. Het DNA van je blad is het goud van je merk.”

Beseft de Sanoma-directie dat ook?

Denkt lang na. „Ik denk dat ze de uniekheid van een titel wel beseffen. Maar de altijd nog enorme kracht van de papieren uiting, die wordt soms onderschat. De digital first-strategie die overal gemeengoed is begrijp ik, maar ik vrees soms dat het kind met het badwater weggegooid wordt. Ik wil wel van de daken schreeuwen: let op wat je in huis hebt en wat nog zo veel geld oplevert.Print is nog lang niet dood.”

Hoe ziet u initiatieven als Blendle, waarbij artikelen los verkocht gaan worden?

„Ik denk niet dat het succesvol zal zijn. Mensen luisteren nu misschien wel losse liedjes op iTunes en minder hele cd’s, maar ik denk dat dat bij een blad niet zo werkt. Een blad geeft een gevoel van community, die samenhang is sterker dan bij een cd.”

Wat kan er beter bij Margriet?

„De advertentieverkoop. De vanzelfsprekendheid is weg. Een van onze partners neemt dit jaar voor het eerst níet 400 m2 op de Margriet Winter Fair, terwijl ze altijd de halve hal bezetten. Dat is nieuw. We vieren een feest met een rafelrandje. Ik voel een grote verantwoordelijkheid, naar mijn redactie, naar het bedrijf.”

Is uw baan moeilijker geworden in de vijf jaar dat u hoofdredacteur bent?

„Dat wil ik niet zeggen. Wel veeleisender. Tien jaar geleden was ik hoofdredacteur van Yes en toen maakte je een blad, hè. Nu ben je een soort piloot. Je moet meer kunnen op meer terreinen, sneller schakelen, laveren tussen grootheden. Dat kan ik, want ik ben nog steeds verliefd op het merk.”

Waar bent u dan verliefd op?

„Op die lezeressen, die zoveel schoteltjes in de lucht houden, en dat alleen maar leuk vinden om te doen.”

De expositie met covers is t/m 6 oktober te zien op het Museumplein in Amsterdam. Het jubileumnummer ligt vrijdag in de winkel.