Snel bijlezen? Het belangrijkste debat van het jaar in zeven momenten

Foto ANP / Martijn Beekman

Om half tien vanochtend begon de eerste dag van het belangrijkste politieke debat van het jaar plaats: de Algemene Politieke Beschouwingen. Dit is een beknopt verslag van het debat tot nu toe, samengevat in zeven momenten.

11.00 uur: Commotie over opmerking Pechtold

Het debat begint verrassend met een felle aanval van D66-leider Alexander Pechtold op PVV-leider Wilders. Hij stelt vragen over de demonstratie die de PVV afgelopen zaterdag organiseerde.

“Op die bijeenkomst werd de NSB-vlag getoond. Op die bijeenkomst werd de Hitlergroet gebracht. Op die bijeenkomst waren neonazistische symbolen en mensen aanwezig die veroordeeld waren voor anti-semitisme. Op het eind bedankte de heer Wilders iedereen. En ik heb vanaf dat moment nergens de heer Wilders de gelegenheid zien aangrijpen om deze aanhangers, om daar ver afstand van te nemen.”

De reactie van Wilders:

“Voorzitter, wat een zielig mannetje is de heer Pechtold toch. Wat een zielig, miezerig en hypocriet mannetje bent u toch. Dat is wat ik te zeggen heb.”

Kamervoorzitter Van Miltenburg grijpt niet in. ChristenUnie-leider Arie Slob roept op om het debat op een respectvolle manier te blijven voeren.

11.18 uur: SP steunt motie van wantrouwen

Normaal gesproken worden moties na het einde van het debat ingediend, maar Wilders krijgt toestemming van een meerderheid van de Tweede Kamer om meteen een motie van wantrouwen in te dienen. Onder meer regeringspartijen VVD en PvdA dringen er op aan om meteen over de motie te stemmen. De SP en 50 plus worden hierdoor onder druk gezet.

Twitter avatar DerkStokmans Derk Stokmans Nu moeten Roemer en Krol besluiten of ze de motie van afkeuring van Wilders gaan steunen, zonder debat met et kabinet.

In een hoofdelijke stemming wordt de motie verworpen. SP en Partij voor de Dieren stemmen voor de motie, 50Plus vindt dat het kabinet eerst de kans moet krijgen om te reageren en stemt “met de nadruk op nu” tegen de motie.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Opmerkelijk: Roemer steunt met SP motie van wantrouwen van PVV. Zal met name PvdA niet leuk vinden.

12.25 uur: Zijlsta ziet mogelijkheden tot toenadering

VVD-fractievoorzitter Zijlstra zei na Wilders’ toespraak al dat er nu echt gedebatteerd wordt. Het wordt daardoor wel minder spannend. Wel wordt het duidelijk dat er bij de VVD openingen zijn om te onderhandelen. Redacteur Thijs Niemantsverdriet:

“Zijlstra zei “absoluut bereid te zijn” om te praten over aanpassingen. Hij sprak van “aanknopingspunten” en verwees naar het programma van het CDA. Hij gaf wel aan dat het “plaatje uiteindelijk moet kloppen”. Een deal komt dus alleen tot stand binnen de huidige financiële kaders.”

14.55 uur: vrijwel geen interrupties bij Roemer

Als Emile Roemer (SP) het woord neemt, wordt hij meteen onderbroken door Diederik Samsom (voor het eerst bij de microfoon) die hem aanvalt omdat hij vanochtend de motie van wantrouwen van Wilders steunde.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Benieuwd of Emile Roemer nog wordt geïnterumpeerd. Signaal van andere partijen dat isolement na PVV-motie groter is geworden? #apb
Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle In het kader van de participatiesamenleving mag je toch wel één interruptie van VVD of PvdA verwachten bij Roemer? #apb

Daarna kan de SP-leider ononderbroken de participatiesamenleving die het kabinet voorstaat hekelen. Volgens Roemer is die term in de praktijk een eufemisme voor ‘zoek het zelf maar uit’. “Een premier kan niet de sloophamer hanteren en daarna verbaasd zijn dat het huis in elkaar stort.”

15.41 uur: ‘U zoekt het maar uit’

De druk op Samsom is hoog en hij wordt vaak onderbroken door de oppositiepartijen. Hij zegt open te staan voor andere plannen, maar wil niet tegemoetkomen aan de wens van CDA en D66 om delen uit het sociaal akkoord eerder in te voeren. Ook op andere voorgestelde maatregelen (minder nivellering, belastingdruk omlaag) wil Samsom niet ingaan.

Dat zorgt voor kritiek en irritatie:

Twitter avatar ronfresen Ron Fresen Het gaat na open armen vd VVD nu hard tegen hard tussen Samsom en CDA (deur dicht?) en ook CU. Moet de druk tot uiterste oplopen? #apb
Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Buma: u zoekt het maar uit! #apb

Iets later past hij zijn toon aan en geeft aan best te willen praten over aanpassing van de regeringsplannen.

Twitter avatar tomjanmeeus Tom-Jan Meeus Samsom wil overal over praten. Maar kennelijk vandaag nog niet #apb

Foto ANP / Martijn Beekman

17.30 uur: Buma: Ja, ook ik wil compromissen sluiten

VVD-fractievoorzitter Zijlstra peilde net bij Buma of ook het CDA bereid is tot het sluiten van compromissen. Ja, zei Buma in een reactie, hoewel hij wel een aantal voorwaarden heeft. Zo wil hij minder nivellering, geen lastenverzwaringen en moet het creëeren van werkgelegenheid voorop staan.

Politiek redacteur Erik van der Walle naar aanleiding van het onderonsje tussen Buma en Zijlstra:

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Zijlstra constateert na interruptie optimistisch dat Buma ruimte laat voor onderhandelingen, maar erg open ging de deur niet #apb

18.35 uur: ‘Minister Blok’ mag niet, ‘miezerig mannetje’ wel
De omgangsregels in de Tweede Kamer zijn er vandaag niet duidelijker op geworden, zei Pechtold tijdens het debat, nadat hij werd gecorrigeerd door Kamervoorzitter Van Miltenburg. Hij mocht minister Blok niet bij zijn eigen naam aanspreken. Pechtold zei er het volgende over: