China laat teugels Shanghai vieren

China lonkt met vrijhandels- zone bij Shanghai naar buitenlandse investeerders.

Blokkade van westerse sociale media wordt deels opgeheven.

Westerse media als Facebook en The New York Times die in China worden geblokkeerd worden toegelaten tot een nieuwe vrijhandelszone bij Shanghai. Foto AFP

Facebook, Twitter en andere geblokkeerde internationale websites krijgen mondjesmaat toegang tot China. De autoriteiten in Beijing hebben besloten een kleine opening te maken in de digitale muur rondom het land: Facebook, Twitter en bijvoorbeeld ook The New York Times zullen worden toegelaten in de nieuwe Shanghaise vrijhandelszone, die zondag officieel wordt geopend.

Hoewel het een experiment in de financiële en commerciële hoofdstad van China betreft, reageerden beursanalisten en investeerders gisteren positief op het besluit, dat uitlekte via de Hongkongse South China Morning Post. Het aandeel Facebook piekte naar 49,11 dollar, de hoogste koers sinds de beursgang van het bedrijf in mei 2012. „Dit is beslist een belangrijke eerste stap voor Facebook in China”, aldus een Amerikaanse analist.

Sinds 2009 worden Facebook en Twitter in China geblokkeerd. De rol van deze sociale media in de omwentelingen in het Midden-Oosten sterkten de Chinese autoriteiten in hun besluit ze te weren en de Chinese sociale media scherp te controleren. „Een vrijhandelszone naar het model van Hongkong is geen echte vrijhandelszone als buitenlandse ondernemers geen toegang hebben tot de sociale media”, zei een Shanghaise mediaondernemer vandaag.

„Wij willen nieuwe buitenlandse investeringen aantrekken en wij willen dat de buitenlanders zich hier thuis voelen”, aldus een regeringswoordvoerder. Hij beklemtoonde dat het om een politiek gevoelig experiment gaat. Het nieuws zorgde vandaag voor veel beroering op het Chinese internet en werd allerwegen verwelkomd.

De directies van buitenlandse sociale media lobbyen al jaren om toegang te krijgen tot de snel gegroeide Chinese internetmarkt met meer dan 500 miljoen gebruikers. De top van Facebook, onder wie de Chinees sprekende Mark Zuckerman en Sheryl Sandberg, waren onlangs nog in Beijing en Shanghai om vergunning te krijgen voor de verkoop van hun diensten.

De keuze voor een proef in Shanghai hangt samen met het voor Chinese begrippen uitzonderlijk vrije karakter van de Shanghaise vrijhandelszone. Het plan, waar alleen de contouren van bekend zijn, beoogt het Chinese en vooral ook internationale bedrijfsleven vrij baan te geven. In dat opzicht gaat zij verder dan vergelijkbare zones in het noordelijke Tianjin of in de zuidelijke metropolen Shenzhen en Guangzhou, waar ruim 35 jaar geleden de opendeurpolitiek in gang werd gezet.

Volgens de Chinese media zal in deze 28 vierkante kilometer grote zone rondom het internationale vliegveld Shanghai-Pudong en de diepzeehaven Yangshan de economie worden geliberaliseerd naar Hongkongs en Singaporees model, te beginnen met de munt. De yuan of renminbi zal worden vrijgegeven zal gebruikt kunnen worden voor internationale betalingen op het vasteland. De overheid zal niet langer de wisselkoers en de rente bepalen.

Doel van dit experiment is het gebruik van de Chinese munt in de internationale handel verder uit te breiden en buitenlandse bedrijven (verzekeraars, logistieke ondernemingen en banken) te verleiden zich in Shanghai te vestigen. Buitenlandse banken als HSBC en Standard Chartered zullen een belangrijke rol gaan spelen in de experimentele vrijhandelszone.

Ook andere beperkingen, zoals de verplichting van buitenlandse ondernemingen om met Chinese bedrijven joint ventures te vormen en technologische kennis te delen, zullen worden opgeheven. Aan Chinese investeerders moet de vrijhandelszone mogelijkheden bieden om zonder de huidige, indringende overheidscontroles direct te investeren in buitenlandse bedrijven. Deze mogelijkheid is door Chinese investeerders, die hun kapitalen hebben geparkeerd in Chinees vastgoed, met gejuich ontvangen.

Het experiment met vrij kapitaalverkeer in China’s belangrijkste zakenstad – na Hongkong – wordt gepresenteerd als het begin van een reeks nieuwe economische hervormingen, die de nieuwe premier Li Keqiang in de herfst zal aankondigen. De zone wordt in de Chinese media gezien als het begin van een nieuwe fase in de Chinese economie.