AFM: banken stelden rentederivaten te mooi voor, mogelijk volgen boetes

Nederlandse banken zijn tekortgeschoten in hun dienstverlening aan het mkb, zegt de toezichthouder.

Nederlandse banken hebben de afgelopen jaren toezichtregels geschonden bij de verkoop van zogenoemde rentederivaten aan het midden- en kleinbedrijf en semipublieke instellingen. Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerd onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), de toezichthouder op de financiële sector. De AFM onderzoekt op dit moment of zij boetes gaat opleggen aan individuele banken, zegt een woordvoerder in een reactie.

Rentederivaten zijn producten waarmee ondernemingen zich kunnen indekken tegen rentestijgingen of -dalingen op leningen met een variabele rente. De afgelopen jaren hebben duizenden grote en kleine ondernemingen vooral derivaten gekocht die moesten beschermen tegen rentestijgingen. Bij dalende rentes, zoals de afgelopen jaren, kunnen die derivaten echter leiden tot hoge extra kosten. Veel ondernemingen zijn hierdoor in financiële problemen gekomen.

De AFM constateert dat de banken die rentederivaten aan hun klanten verkochten zijn „tekortgeschoten” in de dienstverlening. Ze hebben hun klanten onvoldoende voorgelicht over de risico’s van de derivaten. Banken gaven „vaak een te gunstig beeld van de verwachtingen”. En banken maakten bovenal vaak niet duidelijk dat zij hun klant geen onafhankelijk advies gaven, maar hen iets probeerden te verkopen om er aan te verdienen.

De AFM noemt de banken niet bij naam, maar vrijwel alle grote banken in Nederland hebben op grote schaal rentederivaten verkocht.

Directeur Wim Mijs van de Nederlandse Vereniging van Banken noemt het rapport in een reactie „genuanceerd”. Hij is vooral positief omdat in het rapport niet naar voren komt dat banken „waardeloze producten hebben verkocht of hun klanten hebben misleid”. De AFM heeft dit echter niet onderzocht. Volgens de toezichthouder waren de klantendossiers daarvoor niet goed genoeg bijgehouden. De AFM werkt aan vervolgonderzoek dat zich concentreert op de kleinere bedrijven in het mkb.