47 kilometer per uur ? Vet!

Multitalent Ellen van Dijk (26) wint wereldtitel tijdrijden in Florence

Ellen van Dijk op weg naar WK-goud in de binnenstad van Florence: „Oeh, dat deed pijn. Au! Ik voel het gewoon bijna weer. Ik zat echt te harken.” Foto AP

Na afloop van de race ziet Ellen van Dijk zichzelf terug op een groot scherm. „Oeh, dat deed pijn. Au! Ik voel het gewoon bijna weer. Ik zat echt te harken.” Haar laatste meters voor de finish, gisteren in de tijdrit op het WK wielrennen in Florence, verliepen inderdaad weinig gesmeerd. Idealiter zit een tijdrijder recht op de fiets, maar Van Dijk schommelde van links naar rechts.

De 26-jarige Van Dijk had haar hele seizoen afgestemd op die ene dinsdag van de tijdrit, dan zou het moeten gebeuren. Ondanks het gehannes in het laatste stuk waren haar inspanningen voldoende. Voor het eerst in haar carrière is Ellen van Dijk wereldkampioen tijdrijden geworden.

Je kunt haar omschrijven als een ouderwets multitalent. Zes jaar geleden stond de in Harmelen geboren sportvrouw voor de keuze of ze haar carrière zou doorbrengen op de fiets of op het ijs. Schaatsgewest Noord-Holland-Utrecht had haar willen toevoegen aan de selectie, maar Van Dijk koos voor het wielrennen.

Tijdrijden kon ze altijd al – zo werd ze in 2007, op twintigjarige leeftijd, al Nederlands kampioene. Maar het sprinten en het baanwielrennen lonkten ook. Ze maakte in 2007 ook indruk op de baan, door de nationale titel op de achtervolging te winnen, nog voor de onverslaanbaar geachte wereldtopper Marianne Vos. Pas in de afgelopen twee jaar kwam het besef bij Van Dijk dat ze moest kiezen om écht goed te worden in een van de specialismen. Ze koos voor tijdrijden.

Schoonmaakkarretjes

Sinds 2011 viel Van Dijk tien kilo af, een noodzakelijke voorwaarde om te presteren op de tijdritfiets. En dat deed ze geheel op eigen kracht. Weliswaar had ze een diëtist geraadpleegd, maar ze voelt „geen beleving” als iemand haar iets voorschrijft. „Liever doe ik het zelf. Ik lees en studeer veel over voeding, bijvoorbeeld.” Dat is niet het enige wat haar gisteren in Florence de wereldtitel opleverde. Van Dijk: „Ik ben me bewuster geworden van de juiste kleding. En de verkenning van het parcours pakken we heel professioneel aan.”

Vorige maand reisde Van Dijk met bondscoach Johan Lammerts naar Toscane, om het parcours te verkennen. Maar hoe doe je dat, te midden van het drukke Florentijnse stadsverkeer? Van Dijk en Lammerts kozen ervoor om vijf uur ’s ochtends op pad te gaan – zij op haar fiets en de bondscoach op zijn scooter erachter. Van Dijk: „Dat kostte me trouwens bijna mijn leven. Om half zes kwamen allemaal van die schoonmaakkarretjes de straat op rijden.”

Met een camera op het stuur legde het duo elke bocht, elke rimpeling van het parcours vast. En dan is het een kwestie van instuderen, zegt Van Dijk. „Ik heb dat videootje talloze keren bekeken, net zo lang totdat ik het parcours echt helemaal uit mijn hoofd kende. Als ik ’s avonds in bed lag, visualiseerde ik het parcours, net zo lang totdat ik in slaap viel.” Voorafgaand aan de race hadden Van Dijk en Lammerts een lange lijst opgesteld met aanwijzingen die de coach aan de renster moest geven op elk deel van het parcours. Van Dijk: „En daar mocht hij niet van afwijken.”

Meestal werkte dat visualiseren rustgevend, aldus de voormalig studente bewegingswetenschappen. „Maar de laatste drie dagen kreeg ik juist een verhoogde hartslag en spanning op de spieren.” Sowieso is Van Dijk een twijfelaarster in aanloop naar een race, zegt ze. „Vanochtend was ik aan het flippen. Zo vroeg ik me ineens af of ik toch niet een sportpsycholoog had moeten raadplegen. Ik was zenuwachtig, mijn benen voelden slecht.”

Zondag was Van Dijk al wereldkampioen geworden in de ploegentijdrit, met haar team Specialized. „En daar was ik niet helemaal van hersteld. Had ik maar iets minder gegeven, dacht ik nog. Maar toen belde ik mijn trainer en mijn broer, en leefden de verzorger en de manueel therapeut zich uit op mijn benen om de spierknopen eruit te halen. Toen ging het weer.”

Eminem

Om zichzelf op te peppen, luistert Van Dijk graag naar het nummer Lose Yourself van de Amerikaanse rapper Eminem. You only get one shot […], this opportunity comes once in a lifetime (Je krijgt maar één kans, deze mogelijkheid komt eens in je leven). Die ene kans, op de wereldtitel in haar geval, zou voor Van Dijk wel eens letterlijk kunnen gelden. Een geboren klimmer is ze bepaald niet – volgend jaar bevat het parcours bij het WK tijdrijden in het Spaanse Ponferrada een helling van acht kilometer.

Maar gisteren, in Florence, haalde Ellen van Dijk de titel met een soevereine voorsprong van 24 seconden op haar naaste belager, de Nieuw-Zeelandse Linda Villumsen. En het was „niet eens de beste race van het seizoen”, zei de winnares van de regenboogtrui. „Ik wist pas op de streep dat ik de titel binnen had.”

Na afloop zijn alle twijfels verdwenen. Nieuwsgierig vraagt Van Dijk aan een begeleider hoe hard ze gemiddeld heeft gereden. „Wat zeg je? Heb ik 47 kilometer per uur gereden? Dát is vet! Dat is echt cool! Je moet het maar eens proberen te fietsen. Daar ben ik stiekem best trots op.”