Te koop: verblijf in Nederland

De aangekondigde verkoop van verblijfsvergunningen aan buitenlandse investeerders is een beleidsdoorbraak. Vorige week zette staatssecretaris Teeven (Justirie, VVD) de deur naar Nederland open voor iedere wereldburger die 1,25 miljoen euro over heeft voor extra Nederlandse werkgelegenheid of innovatie.

Een verblijfsvergunning van een jaar die verlengd kan worden, ligt dan in Den Haag te wachten, na een toets op de herkomst van het geld. Volgens de staatssecretaris vloeit dit voort uit de vorig jaar aanvaarde Wet modern migratiebeleid. Maar dat is maar ten dele zo. Die wet gaat over kennismigranten, au pairs en uitwisselingsstudenten. En stelt betrouwbare werkgevers en onderwijsinstellingen in staat om sneller buitenlanders voor studie of werk aan te nemen.

Dat is een vereenvoudiging van een bestaande praktijk. Maar het actief vermarkten van Nederland als aantrekkelijk migratieland is nieuw. Koopman Teeven rolt voor vermogende arbeidsmigranten de loper uit, als ‘impuls’ voor de economie. Zeker nu Cyprus, Griekenland, Portugal en Hongarije zich actief op de expatmarkt begaven. Overigens landen die het als gevolg van de economische crisis (ook) niet goed doen. Vooral de rijkere Chinese middenklasse maakt er gebruik van.

Het besluit van Teeven lijkt op de pragmatische wijze waarop landen als Canada en Australië arbeidsmigratie regelen. Daar is de eigen vraag naar specifieke arbeid beslissend voor een (permanente) verblijfsvergunning. Tegelijk stellen deze landen ook hun cultuur, identiteit en nationaliteit ter beschikking van migranten. Wie kiest voor Canada of Australië verwerft een samengestelde identiteit. De band met het land van herkomst wordt ook erkend.

Daar heeft Nederland, zacht gezegd, nog een weg te gaan. Zeker onder de laatste twee kabinetten zijn migranten hier synoniem gemaakt met profiteurs. Het kabinet investeert enorme moeite in het uitwijzen van perfect geïntegreerde illegalen en hun nakomelingen. ‘Draagvlak’ voor migratie ontbreekt hier, zo beweert het kabinet steeds. Vorige week liet Teeven met dit argument nog een kans lopen om het ijzige herenigingsbeleid voor kinderen met hun ouders te versoepelen.

De ‘multiculturele’ samenleving is hier immers mislukt verklaard. De nadruk ligt op inburgeren, waarbij de eigen, westerse cultuur voor superieur gehouden moet worden (Bolkestein e.a.). Assimilatie is hier de nieuwe norm. Nederland is vrij krachtig in zichzelf gekeerd.

Dat het kabinet nu rijke arbeidsmigranten herdefinieert als gelukbrengers, is nogal verrassend. Kennelijk is het hemd weer eens nader dan de rok. Te begrijpen is het overigens wel. Nederland floreert in een wereld zonder grenzen. En als dit een voorbode is van een herijking van het migratiebeleid, dan valt dat toe te juichen.