Somalische premier noemt gijzeling Al Shabaab ‘laffe aanval’

Keniaanse militairen bij het winkelcentrum in Nairobi vandaag terwijl ze het complex volledig in handen proberen te krijgen. Foto Reuters / Noor Khamis

De Somalische premier Abdi Farah Shirdon heeft de gijzeling door militanten van Al Shabaab in het winkelcentrum in Nairobi een “laffe aanval” genoemd. “De verantwoordelijken voor deze laffe aanval moeten zich verantwoorden voor hun daden”, zei de premier volgens persbureau Reuters. Ondertussen is het nog steeds onduidelijk of de gijzeling nu afgelopen is of niet.

De regering van Kenia meldde vanmorgen dat de situatie onder controle is en dat alle gegijzelden bevrijd zijn. De militanten van Al Shabaab lieten daarop weten dat ze nog steeds stand houden en dat er nog altijd gijzelaars in hun handen zijn.

Er zijn vanuit het complex ook vandaag nog explosies en schoten gehoord. Persbureau AP citeert een anonieme beveiligingsambtenaar die gezegd heeft dat de operatie nog niet is afgelopen omdat er nog gegijzelden binnen zijn. De Westgate mall is met verschillende banken met goede beveiligingssystemen, en kogelvrij glas volgens hem een lastig complex. “Het is gemaakt om voorbereid te zijn op aanvallen.”

De speciale vertegenwoordiger voor Somalië Nicholas Kaye, heeft intussen opgeroepen om drie havens aan de Somalische kust aan te vallen, die Al Shabaab controleert. Volgens Kaye moeten de havens “hoog op de lijst staan van militaire doelen”.

In het gebouw liggen vermoedelijk nog meer doden


De terreuractie begon zaterdag. Bij de gevechten tussen de Keniaanse regering en de militanten zijn tot nu toe drie Keniaanse militairen om het leven gekomen en acht gewond geraakt, zo liet het Keniaanse ministerie van Binnenlandse Zaken vanmiddag weten. Volgens het Keniaanse Rode Kruis en de overheid zijn zeker 62 mensen om het leven gekomen, van zeker achttien buitenlandse nationaliteiten. Bijna tweehonderd mensen raakten gewond bij de aanval. In het gebouw zou nog een onbekend aantal doden liggen. Medewerkers van het stadsmortuarium is verteld zich voor te bereiden op de komst van nog ‘veel’ meer lijken.

In een audio-opname die op een militante website is geplaatst zou de woordvoerder van Al Shabaab, Ali Mohamud Rage, gezegd hebben dat de gijzelnemers geïnstrueerd waren om geweld te gebruiken als geprobeerd zou worden om de gijzelaars te bevrijden.

Onder de doden bevond zich ook acht maanden zwangere, 33-jarige Nederlandse Elif Yavuz. De NOS meldt dat ze stierf in de armen van haar Brits-Australische vriend Ross Langdon, die in Kenia als architect vrijwillig aan het ontwerp van een aids-ziekenhuis werkte. Yavuz, die opgroeide in het Noord-Brabantse Reusel, werkte na heet studie politicologie jarenlang in Afrika als onderzoekerster, onder andere voor de Bill Clinton Foundation. Ze promoveerde dit jaar aan de universiteit Harvard in de VS.

Slachtoffers van de aanval op het winkelcentrum worden herdacht in de krant in Kenia. AFP / Simon Maina

Speculaties over Britse onder militanten

Volgens persbureau Reuters zijn er intussen speculaties ontstaan over de deelname van een Britse aan de gijzeling. Volgens getuigen waren er vrouwen onder de aanvallers, ook een van Keniaanse ministers zou hebben gezegd dat er zich een Britse onder de gijzelnemers bevond. Speculaties wijzen in de richting van Samantha Lewthwaite, in de Britse pers ook wel de ‘witte weduwe’ genoemd.

De Britse is de weduwe van een van de zelfmoordenaars die in 2005 een aanslag pleegden in het Britse openbaar vervoer waarbij vijftig mensen omkwamen. Lewthwaite is sowieso momenteel verdachte in een andere zaak waarbij zij en twee anderen beschuldigd worden van het in bezit hebben van explosieven. De Britten Jermaine John Grant, en Warda Breik, werden eind 2011 gearresteerd in hun appartement in Mombasa. Ze staan op dit moment voor de rechter in Kenia. Bij de arrestatie van de twee ontkwam Lewthwaite vervolgens.

Dreigingsniveau voor Nederland is onveranderd

Het dreigingsniveau in Nederland is niet veranderd naar aanleiding van de gijzeling in het winkelcentrum in Kenia. Dat heeft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) besloten, zei minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten vanmiddag. Volgens de NCTV passen de gebeurtenissen in Nairobi “in het beeld dat de dreiging en slagkracht van Al Shabaab vooral regionaal is”, meldt persbureau Novum.

Opstelten wilde nog niet ingaan op de suggestie van Kamerleden om Al Shabaab op de terreurlijst te zetten, zoals het geval is in Zweden, Noorwegen, Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Opstelten: “Dit vraagt om nauwkeurigheid, we gaan het uitzoeken.”