Rohani: Iran geen bedreiging voor de wereld of de regio

De Iraanse president Hassan Rohani bij zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Foto: Reuters / Brendan McDermid

Iran vormt geen bedreiging voor de wereld of de regio. Dat zei de Iraanse president Hassan Rohani tijdens een toespraak bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Hij presenteerde zich als vredestichter: “Mijn land brengt juist vrede en veiligheid.”

Volgens Rohani is diplomatie de enige weg om vrede in de wereld te bevorderen. Sancties van de internationale gemeenschap tegen Iran noemde hij “gewelddadig”. Deze zouden het Iraanse volk in gevaar brengen en niet de politieke elite.

Over de VS zei Rohani: “Ik hoop dat ze zullen afzien van de kortetermijnbelangen van oorlogszuchtige pressiegroepen, zodat we tot een raamwerk kunnen komen om onze verschillen van inzicht te overbruggen.” Hij had zelfs een acroniem voor zijn initiatief: ‘WAVE’, oftewel: World Against Violence and Extremism.

Twitter avatar HassanRouhani Hassan Rouhani Let me say loud and clear that peace is within reach. Let us all join a #WAVE against violence and extremism. #UNGA

Onze correspondent in Teheran Thomas Erdbrink interpreteert dit als volgt:

Twitter avatar ThomasErdbrink Thomas Erdbrink Rouhani: “world against violence and extremism group,” means: new Iranian campaign to show the double standards in world.

Iran bereid tot overleg atoomprogramma

Rohani zei onder voorwaarden bereid te zijn tot overleg over Irans atoomprogramma. Iran heeft het “onvervreemdbare recht” op een atoomprogramma, aldus Rohani, maar zal dit uitsluitend inzetten voor vreedzame doelen. Hij zei hier meer transparantie over te willen bieden. Dit zou kunnen betekenen dat hij bereid is om inspecteurs in het land toe te laten, twittert Erdbrink:

Twitter avatar ThomasErdbrink Thomas Erdbrink Rouhani: “more transparency in nuclear case,” means: we will after talks possibly allow inspectors to Parchin base [guessing here]

Direct na de speech is er veel verwarring over de bedoelingen van Rohani, aldus Erdbrink:

Twitter avatar ThomasErdbrink Thomas Erdbrink With all eyes on Rouhani and so many people not understanding his key speech, his team has missed an opportunity - analyst tells me.
Twitter avatar ThomasErdbrink Thomas Erdbrink Still, Rouhani avoided mention Israel, wants roadmap towards some sort of status quo with US and thursday US-Iran meet on FM level is unique

Lees hier een Engelse vertaling van Rohani’s speech.

Diplomatiek charme-offensief

De toespraak voor de Algemene Vergadering is de belangrijkste van Rohani’s presidentschap, schreef Erdbrink vandaag al in NRC Handelsblad. Sinds zijn verkiezingsoverwinning in juni voert Rohani een diplomatiek charme-offensief:

Hij heeft Joden een gelukkig nieuwjaar gewenst – een scherp contrast met zijn Holocaust-ontkennende voorganger Ahmadinejad. Hij heeft een vloeiend Engels sprekende topdiplomaat, Mohammad Javad Zarif, tot minister van Buitenlandse Zaken benoemd. En – zeer belangrijk – hij heeft het nucleaire dossier ondergebracht bij het ministerie van Buitenlandse Zaken, waardoor het nu van een veiligheidszaak in een diplomatiek onderwerp is veranderd.

Vandaag deed Rohani daar nog een schepje bovenop door tegenover de Brits-Iraanse CNN-journaliste Christiane Amanpour te verklaren dat hij de Holocaust erkent en veroordeelt:

Twitter avatar camanpour Christiane Amanpour President @HassanRouhani tells me he accepts the Holocaust - was a great crime against Jews by the Nazis. Condemns that and all genocides.

Ongemakkelijke positie

Rohani’s handreikingen worden gezien als een reactie op de sancties tegen Iran, die het land onder zware druk zetten. De Iraanse munt is ruim de helft in waarde gedaald sinds 2012 en de inflatie is ruim 40 procent. Maar Rohani heeft er geen belang bij om al te goede vrienden met de VS te worden, aldus Erdbrink:

„Als de gesprekken succesvol zijn worden de hardliners onrustig, als ze mislopen is het volk ontevreden”, zegt een goed ingevoerde analist die anoniem wil blijven. „Khamenei [de opperste leider van Iran, red.] bevindt zich in een ongemakkelijke positie.” Waarschijnlijk probeert hij slechts de internationale druk op Iran te verminderen, zegt de analist. „Ik denk niet dat het in zijn belang is om alle problemen tussen beide landen op te lossen.”

Geen ontmoeting Obama en Rohani, wel diplomatiek overleg

Er vond vandaag geen ontmoeting plaats tussen Rohani en de Amerikaanse president Barack Obama. Wel zullen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry en zijn Iraanse collega Zarif elkaar donderdag treffen bij een overleg van de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad plus Duitsland over het Iraanse nucleaire programma. Dit is opmerkelijk aangezien er ruim drie decennia nauwelijks diplomatiek contact is geweest tussen de VS en Iran.

Obama sloeg tijdens zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN een optimistische toon aan over Iran.