Niemand heeft nog trek in een BlackBerry

BlackBerry wordt voor 3,5 miljard euro overgenomen door een investeerder Daarnaast wordt 40 procent van het personeel ontslagen Wat de nieuwe investeerder van plan is, is onbekend

Ooit kwam zelfs koningin Elizabeth op bezoek bij de makers van BlackBerry. Foto AFP

Redacteur Technologie

2013 is het jaar waarin twee ooit machtige telefoonfabrikanten uit beeld verdwijnen. Behalve Nokia, dat door Microsoft wordt gekocht, kan ook BlackBerry niet zelfstandig overleven. Met het ontslag van 40 procent van het personeel (4.500 mensen) en een definitief afscheid van de consumentenmarkt is het over en uit voor de Canadese fabrikant.

In feite halveert BlackBerry zichzelf: door de operationele kosten voor 2015 terug te brengen met 50 procent. Daardoor is het blijkbaar aantrekkelijk genoeg om voor 4,7 miljard dollar (3,47 miljard euro) te worden overgenomen door het Canadese investeringsbedrijf Fairfax Financial. De Canadese smartphonefabrikant ging gisteravond akkoord met het bod. Het hoofd van Fairfax, Prem Watsa, was tot vorige maand bestuurslid bij BlackBerry. Hij trad af nadat het bedrijf liet weten een verkoop te overwegen.

Vorige week vrijdag maakte BB-topman Thorsten Heins vervroegd de slechte resultaten bekend van het afgelopen kwartaal. Het verlies van bijna 1 miljard dollar (735 miljoen euro) is grotendeels te wijten het aan tegenvallend aantal verkochte toestellen: BlackBerry verkocht slechts 3,7 miljoen smartphones in de afgelopen drie maanden. Daardoor kwam de omzet de helft lager uit dan verwacht.

Het nieuwe besturingssysteem BB 10, begin dit jaar aangekondigd als de redding van het bedrijf, werd in de winkel geen succes. BlackBerry moet daarom fors afschrijven op onverkochte toestellen en verspeelde zijn laatste kans op een comeback in de high end-markt.

BB10 had twee tekortkomingen: het kwam veel te laat op de markt en het wist zich niet voldoende te onderscheiden ten opzichte van Apples iOS en Googles Android. Daardoor was er onvoldoende belangstelling van softwareontwikkelaars; zonder levendige app-cultuur maakt een besturingssysteem weinig kans.

BlackBerry werd als eerste aanbieder van mobiele e-mail groot in het zakenleven, maar de Canadezen raakten die voorsprong kwijt na de introductie van de iPhone in 2007. De smartphone was niet langer louter zakelijk gereedschap, maar ook een speeltje voor gewone consumenten.

Het aandeel van BlackBerry daalde in vijf jaar tijd van 20 naar minder dan 3 procent. Eventjes kon BlackBerry profiteren van de onstuimige volumegroei van de totale smartphonemarkt. BlackBerry werd populair onder consumenten, omdat je er goedkoop berichten mee kon versturen. Maar het bleek een kort moment van euforie; WhatsApp, Skype, Facebook en iMessage, bleken prima concurrenten voor het pingen met een BlackBerry.

Dit weekeinde deed BlackBerry nog een poging zijn messengersysteem beschikbaar te maken voor iOS en Android om zo meer draagvlak te creëren voor de dienst. Die apps werden schielijk teruggetrokken wegens fouten in de software.

Wat is er straks van BlackBerry over? Een bedrijf met 7.000 medewerkers dat nog vier verschillende toestellen zal maken voor „enterprise en prosumer-klanten”, in de woorden van topman Heins. BlackBerry klampt zich dus vast aan grootzakelijke klanten en overheden. Die beslissing heeft het al jaren voor zich uitgeschoven.

BlackBerry had zakenbanken al de opdracht gegeven om op zoek te gaan naar een koper. Maar niemand durfde tot gisteravond zijn vingers te branden aan een bedrijf dat nog zo snel marktaandeel verliest. Wat de plannen van de nieuwe eigenaar Fairfax zijn, is nog niet duidelijk.

Microsoft was wellicht wel de meest logische kandidaat geweest om BlackBerry over te nemen. Maar die kocht onlangs Nokia’s smartphonetak al voor 7,2 miljard dollar.

Waarschijnlijk gaf die Microsoft/Nokia-deal van begin september BlackBerry het laatste zetje om de handdoek in de ring te gooien op de consumentenmarkt.

Na die aankondiging van vrijdag verloor het aandeel BlackBerry op de Nasdaq-beurs ruim 17 procent.