MIVD en AIVD doen operaties in cyberspace onder nieuwe naam

De algemene en de militaire inlichtingendienst (AIVD en MIVD) richten samen een eenheid op op het gebied van cyberoperaties en het afluisteren van etherverkeer, die de Joint SIGINT Cyber Unit (JSCU) gaat heten. De JSCU stond eerder bekend onder de werktitel Project Symbolon.

Dit heeft een woordvoerder van de diensten bevestigd. De eenheid moet begin 2014 operationeel zijn. Er zullen ruim 350 mensen gaan werken.

Het hoofdkwartier van de JSCU komt in het AIVD-gebouw in Zoetermeer. Andere afdelingen komen in Den Haag, waar de MIVD is gevestigd. De al bestaande organisatie van MIVD en AIVD die satellietcommunicatie onderschept en analyseert, de NSO, gaat op in de nieuwe unit. De NSO werkt op twee locaties: in het Friese Burum staan de schotelantennes om de signalen te ontvangen, en in het Gelderse Eibergen gebeurt de analyse. Deze locaties blijven in bedrijf.

De JSCU moet onder meer instrumenten ontwikkelen tegen „hoogwaardige” dreigingen als cyberaanvallen. Zo liep de beveiliging van tal van overheidsdiensten in 2011 gevaar doordat de elektronische handtekeningen waren gekaapt die certificaatautoriteit DigiNotar verstrekte. Samenwerking met inlichtingendiensten van bondgenoten om bedreigingen te onderkennen én antwoorden hierop te formuleren noemen de AIVD en de MIVD cruciaal.

De kwartiermaker die de AIVD en MIVD hadden benoemd, heeft het ontwerp voor de nieuwe organisatie afgerond. Maar het wettelijke kader waarbinnen de JSCU moet opereren is nog niet gereed. De huidige Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (WIV) staat het de diensten namelijk niet in alle gevallen toe om ‘kabelgebonden telecommunicatie’ af te tappen. Toen de WIV in 2002 werd opgesteld was deze bepaling niet van groot belang aangezien alle internationale communicatie van stem, tekst en data op zijn minst ergens op het traject draadloos verliep. En dat is nu veranderd.

De zogeheten commissie-Dessens onderzoekt nu of en hoe de wet aanpassing behoeft. De conclusies van het onderzoek van de commissie moeten dit najaar verschijnen.