Maatje te klein voor de reusachtige smartphonemarkt

Canadese telefoonbouwer mist schaalgrootte en had moeite om zijn assortiment te vernieuwen.

De teloorgang van BlackBerry – voorheen Research in Motion (RIM) – bleek onafwendbaar.

1Waarom ging het mis?

BlackBerry was een tijd lang zó succesvol, dat het moeilijk was te vernieuwen. Het bedrijf klampte zich lang vast aan het toetsenbord en vernieuwde zijn besturingssysteem veel te laat. In de explosief groeiende smartphonemarkt misten de Canadezen schaalgrootte, nodig om winst te blijven maken, ontwikkelaars aan te trekken en klanten te binden.

Afgelopen kwartaal werden wereldwijd 225 miljoen smartphones verkocht, waarvan 3,7 miljoen BlackBerry’s. Het totaal aantal gebruikers van de BlackBerry-dienst daalde naar 72 miljoen. Dat is een maatje te klein in vergelijking met de 700 miljoen apparaten (iPhones, iPads en iPods) die op Apple iOS draaien. En er zijn volgens Google ruim 1 miljard telefoons met Android in omloop.

De derde plek op mobiele apparatenmarkt – na marktleider Android en de iOS – wordt opgeëist door Microsoft, dat voldoende cash heeft om de concurrentiestrijd op de lange termijn aan te gaan: geld voor marketing, ruimte voor mislukkingen en een goed draaiende zakelijke tak die de inkomsten op peil houdt. Microsoft toonde meer daadkracht. Het zette al in 2009 het mes in zijn oude mobiele besturingssysteem, gooide de bedrijfsvoering om en maakt nu ook hardware. Het bod op Nokia, eerder deze maand, past in die strategie.

2Wat wordt er verkocht en wat is BlackBerry nog waard?

Voor relatieve nieuwkomers in de telecomindustrie, zoals Apple, Google en Microsoft, zijn de patenten van BlackBerry interessant; de patentenportfolio werd eerder op 2,5 tot 5 miljard dollar geschat. BlackBerry heeft geen schuld en het bod van 4,7 miljard dollar is gezien de cashpositie zeker niet de hoofdprijs: in feite krijgen de investeerders er een ‘gratis’ bedrijf bij. Volgens BlackBerry is er veel animo bij grootzakelijke gebruikers en overheden die hun eigen BlackBerry-servers willen gebruiken voor hun berichtenverkeer.

3Wat is er mis met de nieuwe BB10 toestellen?

In januari probeerde BlackBerry het nog een keer met een reeks smartphones die op een compleet nieuw besturingssysteem draaien: BB10. Maar ze worden amper verkocht en vandaar dat BlackBerry besluit om consumenten de rug toe te keren. De Z10, Q10 en de Z30 vallen te weinig op tussen de concurrentie. Wie al een smartphone gebruikt, heeft al tijd en geld geïnvesteerd in Android- en iPhone-apps en stapt niet makkelijk over. BlackBerry’s app-winkel (‘BlackBerry World’) biedt te weinig software.

Traditionele BlackBerry-voordelen zijn niet meer uniek. Push e-mail (mails die automatisch naar het toestel worden gestuurd) en goedkoop berichten versturen: dat is gemeengoed. Honderden miljoenen mensen gebruiken nu WhatsApp, iMessage of Skype voor hun tekstberichten. Daar kunnen de circa 60 miljoen gebruikers van de BlackBerry Messenger dienst niet tegenop.

4Nokia, BlackBerry... wie is de volgende die verdwijnt?

De telefoonmarkt is turbulent; gemiddeld elke twee jaar kopen klanten een nieuw toestel. De concurrentie uit China groeit – zo merkt ook Samsung, de marktleider uit Zuid-Korea. Maar het Taiwanese HTC zit het zwaarst in de verdrukking: dat bedrijf reorganiseerde onlangs zijn Amerikaanse tak. De beurswaarde daalde in twee jaar tijd met 90 procent en de winstmarges van HTC zijn flinterdun.