Bye bye BlackBerry - hoe de populaire zakelijke telefoon in verval kon raken

Gisteravond bracht Fairfax Financial op BlackBerry een bod uit van 4,7 miljard dollar (3,5 miljard euro). Als de deal wordt gesloten betekent het dat BlackBerry verdwijnt van de consumentenmarkt. Hoe kon het bedrijf in verval raken en wat betekent de overname voor de toekomst?

BlackBerry presenteert de BlackBerry Z10. Foto EPA / Mast Irham

Gisteravond bracht Fairfax Financial op BlackBerry een bod uit van 4,7 miljard dollar (3,5 miljard euro). Als de deal wordt gesloten, betekent het dat BlackBerry verdwijnt van de consumentenmarkt. Hoe kon het bedrijf in verval raken en wat betekent de overname voor de toekomst?

De eerste BlackBerry: een pager

In 1999 brengt Research In Motion (RIM) zijn eerste mobiele apparaat uit: de BlackBerry 850. Het is een pager, een apparaat dat tot op dat moment alleen informatie kan ontvangen, terwijl BlackBerry’s pager ook berichten kan versturen. De 850 is een apparaat met een scherm met één kleur en heeft onder andere een agenda en sms-dienst.

De BlackBerry 850.De BlackBerry 850, het allereerste mobiele apparaat van RIMDe BlackBerry 850, het allereerste mobiele apparaat van RIM

Een jaar later verschijnt de RIM 957, waarmee je ook kunt e-mailen, maar nog altijd niet bellen. RIM is niet het enige bedrijf dat zo’n apparaat - een mobieltje waar je niet mee kunt bellen - maakt. Zo komt Nokia met de 9000-serie, Ericsson met zijn op Symbian gebaseerde R380 en Kyocera met de 6035 die op Palm OS draaide.

Van zakelijke maker naar algemene telefoons

In 2002 presenteert RIM de BlackBerry 5810. Het is de eerste BlackBerry die gebruikmaakt van GSM- en GPRS-technologie. De doorbraak komt enkele versies later, met de 6200- en 7100-serie: zakenmensen beginnen deze telefoons ook privé te gebruiken.

In 2005 volgt de 8700-serie. Het verbeterde ontwerp, de vele functies en het QWERTY-toetsenbord zorgen voor een groeiende populariteit op de zakelijke markt. Met de BlackBerry Pearl (2006) en Curve (2007) richt de telefoonmaker zich voor het eerst op een breder publiek. En het werkt: de telefoons ‘slaan aan’ en worden massaal gekocht.

De BlackBerry Curve.

Eén fabrikant verandert alles

In 2007 verschijnt een nieuwe speler op het toneel: Apple, dat tot dat moment enkel computers en mp3-spelers maakte. In januari van 2007 presenteert het zijn iPhone, een telefoon met een groot aanraakscherm van 3,5-inch. Het betekent een revolutie op de telefoonmarkt.

iPhone 2G, de allereerste iPhone van Apple.

Telefoonmakers reageren negatief en voorspellen niet veel goeds voor de computermaker. Steve Ballmer, CEO van Microsoft, reageert zelfs laconiek op de lancering en stelt dat de telefoon te duur is. RIM stelt dat gebruikers een fysiek toetsenbord nodig hebben om goed te kunnen werken. Dit jarenlang vast blijven houden aan zo’n toetsenbord is één van de oorzaken van de ondergang het bedrijf: de ‘smartphoneboot’ wordt gemist.

De ‘Bold’ en ‘Storm’: mix van traditie en vernieuwing

BlackBerry komt in 2008 met de Bold 9000-serie, een telefoon met een fysiek toetsenbord. Datzelfde jaar presenteert Google zijn eerste telefoon, de HTC Dream. De telefoon heeft naast een touchscreen een fysiek toetsenbord en lijkt daarmee enigszins op BlackBerry’s telefoons. Ware het niet dat Googles smartphone een groter scherm heeft.

In november 2008 komt RIM met de BlackBerry Storm, een telefoon met een aanraakscherm. Ook komt de smartphonemaker met de BlackBerry App World, als antwoord op Apples App Store en Googles Android Market. Even haalt het merk een marktaandeel van 20,8 procent, maar zakt al snel weer weg.

RIM investeert, maar het helpt niet

RIM heeft inmiddels door dat het flink in de problemen zit en dat een kleine update niet zal helpen. Het bedrijf investeert in 2010 in een nieuw besturingssysteem dat uiteindelijk het BlackBerry Tablet OS en de BlackBerry 10 moet gaan aansturen. Ook presenteert RIM dat BlackBerry Playbook.

De BlackBerry Playbook.

In april 2011 komt de Playbook op de markt, maar het wordt al snel duidelijk dat de verkoop tegenvalt. Ook gaat het met diensten van RIM niet altijd even goed. Er ontstaat nog een korte opleving na de lancering van de BlackBerry Bold 9900 met sms-dienst Ping die veel jongeren trekt. Met de komst van WhatsApp (2009), waarmee ook iOS- en Android-gebruikers elkaar via internet berichtjes kunnen sturen, valt de meerwaarde van Ping weg.

Een nieuwe CEO

In 2012 vertrekken de bazen van RIM. De nieuwe CEO, Thorsten Heins, kan het tij ook niet keren. Ondanks investeringen in nieuwe apparaten zoals de BlackBerry 10 lukt het het bedrijf nauwelijks om het hoofd boven water te houden. Afgelopen vrijdag werd bekend dat BlackBerry (in januari 2013 wijzigt RIM zijn naam in BlackBerry) in het tweede kwartaal van 2013 een verlies heeft geleden van 995 miljoen dollar, met een enorme ontslagronde als gevolg.

Technologieredacteur van NRC Marc Hijink over de val van BlackBerry:

BlackBerry was een tijd lang zó succesvol, dat het moeilijk was te vernieuwen. Het bedrijf klampte zich lang vast aan het toetsenbord en vernieuwde zijn besturingssysteem veel te laat. Op de explosief groeiende smartphonemarkt misten de Canadezen schaalgrootte, nodig om winst te blijven maken, ontwikkelaars aan te trekken en klanten te binden.

Afgelopen kwartaal werden wereldwijd 225 miljoen smartphones verkocht, waarvan 3,7 miljoen BlackBerry’s. Het totaal aantal gebruikers van de BlackBerry-dienst daalde naar 72 miljoen. Dat is een maatje te klein in vergelijking met de 700 miljoen apparaten (iPhones, iPads en iPods) die op Apples iOS draaien. En er zijn volgens Google ruim 1 miljard telefoons met Android in omloop.

CEO Thorsten Heins presenteerde in februari van dit jaar de BlackBerry Z10.

De toekomst van BlackBerry

Dat BlackBerry van de beurs wordt gehaald, betekent niet het einde van de smartphones. Het bedrijf stopt met het maken van consumententelefoons en gaat zich met vier telefoons richten op de zakelijke markt. Daarnaast komt BlackBerry dus waarschijnlijk in private handen. Straks hoeft Fairfax Financial geen verkoopcijfers te laten zien. Of dat zorgt voor positievere berichtgeving en wellicht zelfs een opleving? Zolang het geen goed alternatief heeft voor iOS en Android is dat zeer twijfelachtig.

Bronnen: Engadget en CrackBerry.