Wilders’ vrienden

Geert Wilders organiseerde zaterdag voor het eerst in zijn leven een demonstratie. Ik was benieuwd wie daar op af zou komen; en hoeveel. Ruim vier jaar geleden had ik hem voor het laatst in het echt gezien. Dat was bij een verkiezingsbijeenkomst in Rotterdam. Toen kreeg hij het zaaltje niet vol. Dit keer was de demonstratie op de Koekamp in Den Haag. Het was tjokvol. Maar dat is het daar snel, het is maar een plantsoentje. Laten we zeggen dat er 1.500 mensen waren.

Dat waren vooral aardige en vrolijke mensen. Burgers die het oneens waren met het kabinetsbeleid. En die vaak voor het eerst in hun leven demonstreerden. Ze hadden zelfgemaakte bordjes met teksten als ‘Rutte opkutte’. Gemoedelijke types, grotendeels.

Natuurlijk had je ook zonderlingen. Zoals de man met een bord van de Tegenpartij, die satirische protestpartij van Van Kooten en De Bie. Het was maar half als grap bedoeld, begreep ik. Ook sprak ik een man wiens posters in beslag waren genomen door agenten, zei hij. Op de poster had een hakenkruis gestaan, bestaande uit gele EU-sterren. Daarbij de tekst: ‘Stop the Neuzi’s’.

Verder had je een clubje jongeren met de zogeheten prinsenvlag, een symbool van de NSB. En de Nederlandse Volksunie, een neonazistisch clubje, was er ook. Eén van de leden gaf me een sticker met een plaatje van een pedofiel die aan een boom was opgeknoopt. Ook waren er mensen die de Hitlergroet brachten (dat laatste heb ik niet zelf gezien, de foto zag ik later op Twitter). Er is altijd een klein groepje dat het voor de rest verpest. Verder zag ik arabist Hans Jansen en voormalig seksclubexploitant Henk Bres.

Dat was ongeveer de entourage van Wilders. Wat kunnen we concluderen?

Een tijdje terug had je een nogal zeurderige en abstracte discussie over de vraag: is de PVV nu wel of niet fascistisch? Op basis van deze eerste demonstratie kun je nu zeggen: geen idee, maar Wilders vindt het in elk geval prima als er neonazi’s op zijn feestje komen. Gister kwam zijn partij als grootste uit de peiling. Liefst drie (drie!) keer zo groot als de PvdA. Het is een raar idee dat op de landdagen van die virtueel grootste partij neonazi’s welkom zijn. Ik ben trouwens ook wel benieuwd wat zijn Israëlische geldschieters daarvan vinden.

Anderzijds. Als de PVV inderdaad de grootste partij van Nederland is, dan kwamen er eigenlijk bar weinig mensen opdagen. De laatste verkiezingen stemden bijna een miljoen mensen op de PVV. En nu dus volgens de peiling twee miljoen. Maar slechts 0,075 procent daarvan kwam zaterdag langs. Misschien is die boze burger toch niet zo boos. Of in elk geval: dit land kan zoveel bozer.

Tijdens zijn speech probeerde Wilders een paar keer het publiek op te zwepen. „Wat willen jullie?”, riep hij dan, „Rutte II of de PVV?” De respons was maar slapjes. In plaats daarvan scandeerden de menigte eigen leuzen, zoals „Rutte, rot op, Rutte, rot op, Rutte, Rutte, Rutte, rot op.” Wilders bleek een matige volksmenner. Ook geruststellend.

Arjen van Veelen (a.v.veelen@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Margriet Oostveen (m.oostveen@nrc.nl)