Wees eerlijk tegen de ‘gevers’

Het kankeronderzoek heeft de laatste jaren grote sprongen voorwaarts gemaakt, zeker ook in Nederland. Op individueel niveau neemt de kans om aan kanker te overlijden af. Dat er volgens verwachting de komende jaren toch meer mensen aan deze ziekte zullen overlijden, komt vooral door vergrijzing en door de toegenomen herkenning van kanker als doodsoorzaak.

De medisch-wetenschappelijke vooruitgang bij oncologisch onderzoek en de behandeling van kanker is niet in de laatste plaats te danken aan het Koningin Wilhelmina Fonds (KWF) dat al sinds 1949 aan fondsenwerving doet ten behoeve van de kankerbestrijding. Het grootste deel van zijn uitgaven besteedt het fonds aan wetenschappelijk onderzoek; daarnaast geeft het zijn geld uit aan preventie en aan ondersteuning van patiëntenorganisaties. En uiteraard aan salarissen en andere kosten die noodzakelijkerwijs worden gemaakt om de eigen organisatie in stand te houden.

Het Centraal Bureau Fondsenwerving heeft het KWF het CBF-Keur toegekend, net als aan 268 andere instellingen. Samengevat betekent dit oordeel van deze toezichthouder: de instelling deugt. De impliciete boodschap aan het publiek is: u kunt uw geld er met een gerust hart aan geven. Eerder deze maand bracht het CBF deze boodschap voor wat betreft het KWF ook expliciet naar buiten. Aanleiding was de negatieve publiciteit over Alpe d’HuZes en Inspire2Live, nadat gebleken was dat deze organisaties hun bewering dat ze er geen strijkstok op na hielden, niet konden waarmaken. Anders dan het KWF beschikken deze instellingen, die ook tegen kanker strijden, niet over het CBF-keurmerk of -certificaat .

Niettemin kapittelde het CBF gistermiddag ook het KWF. Dat gebeurde na een publicatie in NRC Handelsblad, waaruit bleek dat het fonds veel minder aan wetenschappelijk onderzoek besteedt dan het in diverse publicaties beweert. De 80 procent die het daarvoor claimde, was veel te hoog gegrepen. Het bleek om nog niet de helft van zijn inkomsten te gaan.

Gelukkig heeft het KWF nu besloten om in zijn publicitaire uitingen duidelijkheid te verschaffen over de besteding van zijn geld zodat de mist die daarover hing, optrekt. Na incidenten als met Alpe d’HuZes en berichten over exorbitante salarissen of ‘gouden handdrukken’ bij goede doelenorganisaties, is fondsenwerving in Nederland de laatste jaren al te vaak in een kwade reuk te komen staan. De bereidheid van Nederlanders om ‘te geven’ neemt gestaag af. Dat is jammer voor het goede doel waarop de instellingen zich richten en het is treurig voor de collectanten en andere vrijwilligers die zich in hun vrije tijd gratis daarvoor inzetten.