‘Rutte kan nu niet meer wegduiken, dat voel ik’

De ChristenUnie kan het kabinet aan een meerderheid helpen voor zijn plannen om te bezuinigen. Maar 6 miljard is echt te veel, zegt voorman Slob.

Het grote onderhandelen kan beginnen. Deze week debatteert premier Rutte met de Kamer over de Miljoenennota. Het kabinet wil toestemming voor de grootschalige bezuinigingen. De oppositie wil zoveel mogelijk invloed uitoefenen zonder daarmee al te veel kiezers kwijt te raken.

Alle aandacht ging de laatste weken uit naar het CDA, dat in zijn eentje genoeg zetels in de Eerste Kamer heeft om het kabinet daar aan een meerderheid te helpen; of naar D66, dat nodig is voor bijna elke oppositiecombinatie als het CDA niet meedoet.

Maar ook de ChristenUnie kan een doorslaggevende rol spelen. Deelname van deze partij geeft rugdekking aan het CDA, dat vreest als enige oppositiepartij op te draaien voor coalitieplannen. En samen met andere oppositiepartijen kan de ChristenUnie het CDA ook overbodig maken.

De ChristenUnie wordt door coalitiepolitici ingedeeld bij het rijtje redelijken die zonder al te veel poespas bereid kunnen worden gevonden het kabinet te steunen. Dat is deels terecht, zegt ChristenUnie-leider Arie Slob. „Wij hebben in het afgelopen jaar laten zien dat we niet weglopen voor moeilijke besluiten. Het Lenteakkoord, het Woonakkoord.”

Maar?

„Ik denk wel dat het moment gekomen is dat onze premier zich laat zien. Bij het Lenteakkoord was hij onzichtbaar, omdat er verkiezingen aankwamen. Bij het Woonakkoord kwam hij alleen voor de ondertekening. Rutte kan niet meer wegduiken, dat voel ik diep. Er is geen ontkomen aan, ik wil hem zien, hier, in de gangen van de Tweede Kamer. Zijn tijd is gekomen, ik hoop dat hij het zelf doorheeft.”

Wat wilt u precies?

„Wij hebben met hard werken een tegenbegroting gemaakt. Als de premier deze in drie minuten afserveert, als hij het eigen pakket van 6 miljard aanvullende bezuinigingen voor 2014 als uitgangspunt neemt voor de debatten en onderhandelingen met de oppositie, dan komen we er dus niet.”

Waarom is 6 miljard een probleem?

„Het is een doel op zichzelf geworden. Als Rutte eraan vasthoudt, raakt hij ons dus kwijt.”

Het doel is toch het terugdringen van het begrotingstekort?

Jawel, maar het is een willekeurig bedrag. Natuurlijk is het afgesproken met Europa. Maar je moet je altijd afvragen wat de gevolgen zijn. Als je er nu aan vasthoudt, dan is dat schadelijk voor de werkgelegenheid en koopkracht van gezinnen. Rutte kan beter zaken doen voor een lager bedrag, dan dat hij een clash riskeert.”

Wat is uw tegenbod?

„Wij vinden 3 miljard een redelijk bedrag, en dat is al heftig. Ik wil dat arbeid goedkoper wordt, dus wij verlagen de lasten voor werkgevers en gezinnen. Dat betalen we met een vergroening van het belastingstelsel. De kabinetsplannen mogen niet leiden tot het verder oplopen van de werkloosheid, we moeten die juist bestrijden. Daarom ben ik ook voor een nullijn in 2014 voor alle ambtenaren. Dat is ook geen fijne boodschap.”

Sterker, dan zegt de vakbond het sociaal akkoord op.

„Dat is misschien waar, maar de politiek moet een eigen afweging maken. Als ik moet kiezen tussen werk en inkomen, kies ik werk.”

Eist u minder aanvullende bezuinigingen voordat u andere hervormingen van het kabinet steunt?

„Nee. Als ik het ergens mee eens ben, ga ik niet zeggen dat ik het er niet mee eens ben. Ik steun de maatregelen op de arbeidsmarkt uit het sociaal akkoord, in tegenstelling tot D66. Ik ben positief over het energieakkoord en het zorgakkoord, hoewel ze niet alle problemen op die terreinen oplossen. Ik merk wel dat die akkoorden een politieke oplossing blokkeren. Het beperkt hier de bewegingsruimte.”

Een oplossing is ook afhankelijk van andere oppositiepartijen als D66 en CDA. Wat vindt u van hun houding?

„Iedereen worstelt: je regeert niet, maar het is crisis en je voelt je verantwoordelijk. Welke bijdrage kan je leveren zonder dat je het electoraal aan alle kanten om de oren krijgt? Maar je mag van oppositiepartijen wel consistentie verwachten. Als CDA-leider Sybrand Buma bijvoorbeeld zegt dat Nederland de ‘zieke man van Europa is’ en het kabinet daar de schuld van geeft, terwijl hij zelf koud uit het kabinet is, nog geen jaar, en het CDA al die jaren daarvoor in de regering zat, dan zou ik wat zelfreflectie verwachten.”

Voorspelt u eens hoe wij er over een paar maanden voor staan?

„Ik heb geen glazen bol. Maar ik weet één ding: als het kabinet niet gaat bewegen rond de werkgelegenheid, de lastenverzwaring voor gezinnen en de 6 miljard, gaan we er niet komen. Kom op, Rutte, kom op! Dit is je moment! Pak het!”