Bernice duikt, pagaait, likt, zwemt met haaien

Abseilen in de Amazone voor ‘Klimaatjagers’

Wie moeten we geloven? Wintersportweerman Hajo Smit (37) die in zijn eigen achtertuin aan de roze microfoon van PowNews meldt dat alle leugens over klimaatverandering nu definitief wetenschappelijk zijn ontmaskerd? Of zelf verklaard „avonturier en klimaatjournalist” Bernice Notenboom (50), die in Alaska laat zien hoe de permafrost aan het ontdooien is?

Ook al omdat Smit geen enkel bewijs mocht of kon citeren, is de bedevaart van Notenboom naar Stinky Bluff, waar de bizonbeenderen uit het smeltijs steken, een stuk overtuigender.

De programmaserie Klimaatjagers is weer zo’n loeidure, voor de internationale markt bedoelde wetenschapsserie van de VPRO. De kosten van 2,8 miljoen euro worden onder meer gedeeld met een Australische omroep. Als ik eerlijk ben, vind ik deze inventarisatie van „kantelpunten voor het klimaat” amusanter dan destijds Beagle, in het kielzog van Darwin. Bernice hopt van borrelend methaangas in Alaska naar het Grote Barrièrerif en het bij springvloed onderlopende atol van Tuvalu. Gisteren voer ze in een hangmat over de Amazone op zoek naar wegkwijnend regenwoud. Ja, jongens en meisjes, reizen doe je in Zuid-Amerika in een hangmat!

De half in Canada wonende journalist , die eerder naar de Zuidpool skiede en de Mount Everest beklom, is een beetje de Floortje Dessing van het klimaat, maar dan meer geëxalteerd. Bernice likt aan het ijs, Bernice duikt, zwemt met haaien, pagaait en seilt ab. De woorden wow en amazing liggen haar in de mond bestorven. Tegelijkertijd is dat elan en de mogelijkheid tot identificatie voor sportieve wereldverbeteraars ook een beetje de zwakke stee van de hele onderneming, die staat of valt met de geloofwaardigheid.

Zo wordt volstrekt niet duidelijk waarom ze samen met klimaatonderzoeker Peter Cox in het regenwoud aan een touw de buitenkant van een vijftig meter hoge uitkijktoren afdaalt. De geleerde staat duizend angsten uit. Toch niet om hem de vraag te kunnen stellen welke ecologische functie het bladerdak ook weer vervult? Of waarom de geneeskrachtige bessen van de açaipalm enig cruciaal belang dienen, mondiaal gezien. Of waarom een sojaboer die onderzoek doet naar bosbranden bij voorbaat verdacht gemaakt moet worden. Soms denk je: ach, die Bernice, ze roept ook maar wat.

Zoals wanneer ze op de zuidpunt van Tasmanië tegen de camera vertelt dat vandaar de Atlantische Oceaan zich uitstrekt richting Antarctica. Je kunt je verspreken in je enthousiasme, maar een wetenschappelijke eindredactie mag zo’n blunder niet laten passeren, op straffe van niet meer serieus te worden genomen. En dat lijkt me de laatste indruk die je met zo’n serie zou willen wekken. Het is immers meer retorica dan objectieve verslaggeving, als je elke aflevering begint met de vraag: „hoe bezorgd moeten we zijn?” Best wel een beetje, maar hoe veel precies, daar zou ik op gezag van deze avonturier geen vergif op durven innemen.