Al Shabaab neemt wraak in Kenia

Het dodental van de terreuraanval op een winkelcentrum in de Keniaanse hoofdstad Nairobi is opgelopen tot zeker 69. Rond het middaguur werd er nog steeds strijd geleverd.

Een moeder en haar twee kinderen houden zich schuil op de vloer, vlak nadat aanvallers zaterdag schietend het winkelcentrum Westgate waren binnengedrongen. Foto Reuters

Reddingsoperaties om de laatste tien gijzelaars te bevrijden van de zaterdag begonnen terreuraanval op het winkelcentrum Westgate in de Keniaanse hoofdstad Nairobi, waren vandaag rond het middaguur in volle gang. Blanke soldaten, vermoedelijk Israëliërs, deden mee aan de operatie. Onder de meer dan tien daders is vermoedelijk een vrouw. Volgens een tweet van Al Shabaab, de Somalische terreurorganisatie die de aanslag opeist, bevinden zich Somaliërs uit Europa en Amerika onder de daders.

Het officiële aantal slachtoffers stond vanochtend op 69 doden en tweehonderd gewonden. Aanvankelijk waren er meer dan duizend gijzelaars. De aanvallers begonnen de actie waarschijnlijk met de gedachte dat ze het er niet levend zouden afbrengen en met de bedoeling zoveel mogelijk slachtoffers te maken.

Een caissière van de supermarkt in Westgate volgde niet snel genoeg het bevel op om op de grond te gaan liggen. Ze werd van korte afstand doodgeschoten. Een man met twee kinderen aan de arm probeerde van de kassa weg te rennen. Hij werd in zijn rug geraakt. Met een machinegeweer schoten de aanvallers winkelende mensen dood. In een hamburgertent lagen de lijken van een man en vrouw die elkaar omarmden terwijl er nog popmuziek klonk.

De verhalen van ooggetuigen wijzen er op dat talrijke mensen werden geëxecuteerd, zowel ouders als kinderen. Niet-moslims waren het doelwit. Volgens ooggetuige Abdul Jamal zagen de aanvallers er uit als Somaliërs en spraken ze Engels en de Keniaanse nationale taal Kiswahili. „Kenia viel Somalië binnen en doodde vrouwen. We zijn daarom hier om wraak te nemen”, zouden de aanvallers volgens hem hebben geschreeuwd. Andere ooggetuigen vertellen dat zij die verzen uit de koran konden citeren, het gebouw mochten verlaten. „De aanvallers hadden een voorkeur voor blanken en Aziaten”, volgens een jonge ooggetuige die bij het begin van de gijzelingsactie in de bioscoop zat.

De shoppingmall van drie verdiepingen werd iets na het middaguur van vermoedelijk drie kanten aangevallen door tien tot zeventien gewapende mannen en één vrouw. Ze gebruikten granaten, traangas en machinegeweren. De eerste slachtoffers waren de particuliere bewakers bij de ingangen. „Er klonk opeens een geweldige klap”, vertelde een man die zijn lunch gebruikte in een café op de begane grond. „Daarop volgde overal geweervuur. Mensen klauterden over omgevallen tafels. De lijken lagen tussen de maaltijden op de grond.”

Na het begin van de aanval probeerden de aanvallers de honderden bezoekers bijeen te drijven op de begane grond. Sommige mensen poogden te ontsnappen door van verdiepingen te springen, anderen vluchtten naar het dak. Vrouwen en kinderen zochten dekking in toiletten, tussen de winkelkarretjes, onder kussens in een kledingzaak en in de vrieskamer van de slagerij. Honderden wisten te ontsnappen, anderen werden enkele uren later bevrijd door Keniaanse militairen. Volgens onbevestigde berichten zouden ook de Keniaanse militairen aanvankelijk in het wilde weg hebben geschoten. Ten minste twee soldaten werden door de aanvallers gedood.

Een van de aanvallers raakte gewond en overleed in een ziekenhuis. Volgens ooggetuigen zou een van de aanvallers zijn geweer hebben weggegooid en wist hij met de ontsnapte gijzelaars het gebouw onopgemerkt te verlaten. De aanvallers droegen zwarte hoofddoeken, een handelsmerk van de Somalische terreurbeweging Al Shabaab.

Zaterdag rond het middaguur is voor het chique Westgate vermoedelijk het drukste moment in de week. De parkeergarage zit propvol en de buurt in de wijk Westlands staat vol met files. Klanten komen er hun inkopen doen en nemen hun kinderen mee voor vermaak. Op zaterdag was er een kookcompetitie voor kinderen. Tieners hangen er rond om vrienden en vriendinnen te ontmoeten en in de hippe cafés is gratis internet.

Het zes jaar oude winkelcentrum herbergt tachtig winkels en is eigendom van een Israëlische eigenaar. Rijke Kenianen en buitenlanders doen er hun inkopen. Twee van de kinderen van president Kenyatta waren zaterdag in Westgate, en wisten te ontsnappen. Twee andere verre familieleden van hem werden gedood. Er zat een Nederlandse diplomaat te eten die ongedeerd bleef. Er kwamen een Nederlandse vrouw, drie Britten, twee Fransen en twee Canadezen om. De Ghanese diplomaat en dichter Kofi Awooner behoorde tot de slachtoffers.

Al maanden ontvangen buitenlanders van hun ambassades sms berichten over geplande aanvallen door Al Shabaab in Kenia. Van alle mogelijke doelen stond Westgate bovenaan de lijst. Volgens een Keniaanse veiligheidsagent was er nu geen aanwijzing dat een aanslag ophanden was.