Sterksel: de dorpelingen runnen de supermarkt zelf

Bijna waren alle winkels verdwenen uit het dorp Sterksel bij Eindhoven. Nu is er een coöperatieve supermarkt. En iedereen doet mee.

Bewoners van het dorp Sterksel praten mee over het assortiment in de vrijwilligers-supermarkt. Foto Merlin Daleman

„De supermarkt is van het dorp”, zegt Jos Hendriksen (67). Hij is voorzitter van de Coöperatie Dorpswelzijn in Sterksel, een dorpje met 1.200 inwoners onder Eindhoven. „Zestig procent van de huishoudens hier is lid van de coöperatie die deze winkel runt. Tijdens de jaarvergadering praten zij mee over bijvoorbeeld het assortiment.”

De supermarkt ligt in het centrum van Sterksel naast de snackbar en het dorpscafé. Er druppelen deze donderdagmiddag onafgebroken klanten binnen. Sommigen parkeren hun auto op de speciaal daarvoor bestemde parkeerplaats voor de deur. Anderen komen aangewandeld.

Vrijwilligster Truus van Rijt (71) zit achter de kassa. „Alles goed, Corry”, vraagt ze aan de oudere vrouw die vla, yoghurt en een pakje paracetamol komt afrekenen. „We moeten weer terug naar het ziekenhuis met Kees zijn oog”, antwoordt de vrouw. „Maar we doen ons best.” Ze blijft even kletsen.

Als ze weg is, zegt vrijwilligster Van Rijt: „Dat vind ik het mooist. Dat mensen met hun verhaal naar je toe komen. Dat ik op de hoogte blijf van alle nieuwtjes in het dorp. En natuurlijk het winkeltje spelen.” Van Rijt is één van de vijftig vrijwilligers op wie de winkel draait. Er zijn schoonmakers, vakkenvullers, broodsnijders, kassamedewerkers. Vrijwel allemaal vrouw en vrijwel allemaal wat ouder. De jongste is begin 40, de oudste 87. Alleen bedrijfsleider Eric Meeuvis (52) is betaald in dienst bij de coöperatie.

Tot 2002 had Sterksel een particuliere dorpswinkel. Maar mensen kochten er op het laatst vooral nog de boodschappen die ze elders vergeten waren. De uitbater begon er een postkantoor bij, werd zelfs postbode, maar kon het op den duur niet meer bolwerken. Toen had Sterksel geen kruidenier meer, geen bakker, geen Rabobank.

Inwoners van Sterksel maakten zich zorgen over de leefbaarheid in het dorp. De dichtstbijzijnde supermarkten waren nu vijf kilometer verderop in Maarheze of Leende. Daar konden zeker alle ouderen niet gemakkelijk komen. Een werkgroep hield een enquête onder de dorpelingen: ‘Zou u er kopen als wij een dorpswinkel begonnen’. ‘Ja’, antwoordde 75 procent.

De coöperatie Dorpswelzijn werd opgericht. Mensen werden lid met een eenmalige inleg van minimaal vijftig euro. De Spar maakte een bedrijfsplan. Vrijwilligers knapten het oude winkelpand op. Hendriksen: „Daar kwam geen aannemer aan te pas.” Op 28 maart 2004 ging de winkel open.

Inmiddels is de winkel groter dan toen. Het ene jaar maakt hij 400 euro winst, het andere jaar 400 euro verlies. Hendriksen: „We zullen ook een tweede prijzenoorlog wel doorstaan.”