Herseneiwit voor alzheimer

Een eiwit dat de ontwikkeling van jonge hersenen beïnvloedt, speelt bij ouderen een rol bij de ziekte van Alzheimer. Het is een receptor die amyloïd-bèta bindt, het eiwit dat in de hersenen van alzheimerpatiënten accumuleert (Science, 20 september).

Onderzoekers van de Stanford University ontdekten dat die binding ertoe leidt dat de inwendige structuur van zenuwcellen wordt aangetast en synapsen verloren gaan. Muizen met een overmaat aan amyloïd-bèta in de hersenen krijgen toch geen geheugenproblemen als deze receptor ontbreekt. Daarom biedt dit onderzoek aanknopingspunten bij de zoektocht naar middelen die alzheimer kunnen vertragen of misschien zelfs genezen.

De hersenen van alzheimerpatiënten worden aangetast door ophopingen van amyloïd-bèta (Aß) tussen de hersencellen, en kluwens van het tau-eiwit in die cellen. De laatste jaren zijn enkele receptoreiwitten ontdekt die Aß binden en een rol spelen bij het verslechteren van het geheugen van patiënten. De nu ontdekte receptor kan aan dit rijtje worden toegevoegd. Daardoor lijkt een tweede behandelstrategie mogelijk: ingrijpen in het ziekteproces door deze receptoren te blokkeren.

De nieuwe receptor is ontdekt bij muizen en heet PirB. Bekend was dat PirB bij pasgeboren muizen het vermogen van de hersenen remt om zich aan veranderende omstandigheden aan te passen. Opslag van informatie in het geheugen is echter ook een vorm van plasticiteit. Dus was de vraag: zou PirB ook een rol kunnen spelen bij geheugenverlies en alzheimer?

Ja, bleek uit muizenstudies. Onderzoek aan hersenweefsel van overleden alzheimerpatiënten wees ten slotte uit dat ook de menselijke variant ervan een sterke affiniteit voor Aß heeft en dus het eiwit makkelijk bindt.

Huup Dassen