De oppositie noemt het: een verblijfsvergunning ‘kopen’

Als Cyprus, Hongarije en Ierland er investeerders mee lokken, waarom wij dan niet, moet staatssecretaris Fred Teeven hebben gedacht.

Begin dit jaar, half januari, wees SP’er Sharon Gesthuizen staatssecretaris Teeven er in een debat in de Tweede Kamer op dat Hongarije mensen die 250.000 euro aan overheidsobligaties investeren, een verblijfsvergunning krijgen. Of dat een normale en wenselijke gang van zaken was?

Teeven zegde haar toe om het uit te zoeken, het kwam hem niet bekend voor. Maar waar hij vervolgens vrijdag mee kwam, was zeker nooit de bedoeling van Gesthuizen geweest: een vergelijkbaar voorstel. Als Cyprus, Hongarije en Ierland er investeerders mee lokken, waarom zou dat in Nederland dan niet kunnen, zal de staatssecretaris hebben gedacht.

Per 1 oktober kunnen buitenlanders met een vermogen van ten minste 1,25 miljoen euro een verblijfsvergunning krijgen in Nederland. Voorwaarde is dat ze het hele bedrag in Nederland investeren. Na een jaar checkt het ministerie van Economische Zaken of de vreemdeling in aanmerking komt voor verlenging van de vergunning.

Critici – waaronder D66 en de SP – zien Teevens plan als manier om mensen een verblijfsvergunning te laten ‘kopen’. Gevluchte mensen zonder geld uit Somalië of Syrië lopen kans om terug te moeten. Terwijl investeerders uit diezelfde landen wel in Nederland mogen blijven. Een vorm van „klasseburgerschap”, zei Sharon Gesthuizen vrijdag al in een reactie.

Op die vergelijking tussen de beperkte opvang van vluchtelingen en het hartelijke welkom voor rijke migranten reageerde premier Rutte vrijdag geprikkeld, na afloop van de ministerraad. Appels en peren vergelijken, vond hij. „Het is niet zo dat we nu alleen nog mensen met meer dan een miljoen euro toelaten.” Volgens Rutte is het „volstrekt logisch” dat migranten met een groot eigen vermogen die een bijdrage leveren aan de economie, een verblijfsvergunning krijgen. „Anders loop je misschien investeringen mis, in vergelijking met andere landen die dat wel doen.”

Het voornemen is een extremere verschijningsvorm van eisen die de overheid nu ook al aan vreemdelingen stelt. Zo geldt het minimumloon nu als inkomensvereiste. En kennismigranten krijgen gemakkelijker een verblijfsvergunning dan vreemdelingen zonder baan of studie. Zoals een woordvoerder van Teeven het uitlegt: „Voorheen konden buitenlandse investeerders alleen via een omweg naar Nederland komen. Voor werk, studie of voor hun partner. Dankzij deze regeling kunnen ze via de ‘voordeur’ Nederland binnen komen.”

Veel valt er voor de oppositie in Den Haag ook niet aan dit plan te doen. Het bedrag van 1,25 miljoen lag al vastgelegd in een wet die op 1 juni is ingegaan. Die wet Modern Migratiebeleid was vooral bedoeld om meer kennismigranten naar Nederland te halen.

Justitie verwacht geen grote stromen Chinezen, Japanners of Koreanen. De financiële eis ligt hier veel hoger dan in Hongarije (250.000 euro), Cyprus (300.000 euro in onroerend goed) of Ierland (500.000 euro voor een project in kunst, sport of onderwijs). De schatting is dat enkele honderden migranten per jaar via deze regeling naar Nederland zullen komen.