Amsterdam: spullen ruilen en lenen

In Amsterdam kun je met ‘Makkies’, een soort munteenheid, hulp van anderen ‘inkopen’. En bij leenplatform Peerby kun je spullen op fietsafstand lenen, of uitlenen.

Erik Loots’ auto had plotseling een lege accu. Maar via Peerby.nl kon hij die middag nog startkabels lenen van buurtgenoot Eljo de Galan. Foto Olivier Middendorp

Elkaar helpen voor niks. De alleenstaande bijstandsmoeder Esmeralda Sikkema (41) uit Amsterdam zweert erbij. Ze is lid van Makkie, een platform voor bewoners in Amsterdam-Oost die gratis hulp zoeken of gratis hulp aanbieden. Mensen kunnen reageren op advertenties op de website of op prikborden in buurthuizen. Sikkema: „Oppas of hulp bij het verven van je huis is zo geregeld. En nog gratis ook.”

Sikkema kwam zo onlangs bij een vrouw thuis die een oproepje had geplaatst voor kledingadvies. „Zo zielig joh. Het huis was een bende, die vrouw zag er slecht uit. Ik van alles gedaan om te helpen: opruimen, kledingtips geven en veel praten. Ze had een luisterend oor nodig. Ik zie haar nog steeds.”

Ze bood haar hulp gratis aan, maar niet helemaal voor niets. Voor haar hulp kreeg Sikkema namelijk ‘Makkies’, ruilbiljetten waarmee je hulp van anderen kunt ‘inkopen’. Maar met Makkies kun je ook naar de bioscoop, de ijsbaan, en zelfs met korting boodschappen doen bij de Albert Heijn in de buurt. Twee filialen van de supermarktketen geven voor één Makkie bij elke tien euro aan boodschappen twee euro korting.

De beloning voor hulp is een belangrijke stimulans voor veel mensen, merkt Feye van Olden, een van de oprichters van Makkie. Zeker in crisistijd. „Er is hier veel armoede, dus het is voor veel mensen mooi meegenomen als mensen korting krijgen of ergens gratis naartoe kunnen.” Er zijn inmiddels bijna 8.000 Makkies in omloop.

Toch gaat het Van Olden niet om armoedebestrijding. „Het is vooral belangrijk dat de sociale cohesie in de buurt wordt vergroot. Dat werklozen weer een reden hebben om de deur uit te gaan. En dat het de normaalste zaak is om je buurt schoon te houden en je buren te helpen of om hulp te vragen.”

Dat ideaal hadden de mensen achter leenplatform Peerby met 12.000 leden twee jaar geleden ook. Via Peerby, dat een website heeft en een app voor de iPhone, kun je spullen lenen van mensen op fietsafstand. „Waarom geld uitgeven als je spullen ook kunt lenen? Dan krijg je ondertussen nog beter contact met je buren ook”, zegt Ieteke Schouten van Peerby.

Vooral jonge mensen willen spullen lenen, vertelt Schouten. „Dertigers hechten minder aan bezit dan hun ouders die opgevoed zijn met het idee dat het kopen van een huis en auto belangrijk is. Zij hebben dat idee losgelaten omdat er duurzame alternatieven zijn, maar de crisis speelt ook zeker een rol.”