‘Ze zien me als een indringer’

Zondag kiezen de inwoners van het Duitse Schüttorf een burgemeester. Als het aan de raad ligt, wordt het een Nederlander.

Bernhard Ensink in Schüttorf, vlakbij Oldenzaal Foto Eric Brinkhorst

Waarom woont de burgemeester niet in Schüttorf?

De eerste vraag tijdens het verkiezingsdebat in de bomvolle Duitse discotheek hakte erin. Bernhard Ensink (57) uit Coevorden wil burgemeester worden in Schüttorf, net over de grens bij Oldenzaal. Op verzoek van de CDU, de SPD en De Groenen neemt de Nederlander het op tegen de zittende burgemeester. Met deze partijloze „praatjesmaker” en „houwdegen” willen de drie partijen niet meer samenwerken.

Zondag moet blijken of de 15.600 inwoners van Schüttorf en omgeving datzelfde willen. Dan kiezen ze behalve een nieuwe Bondsdag ook een nieuwe burgemeester. Anders dan in Nederland worden burgemeesters in Duitsland rechtstreeks gekozen. Zodoende is het nog allerminst zeker of Herr Ensink de nieuwe burgemeester wordt, ook al steunt een meerderheid van de gemeenteraad hem.

In Nederland zou uw kostje gekocht zijn. Maar in Duitsland hebben de kiezers het laatste woord. Spijt u dat?

„Nee. Ik ben een voorvechter van de gekozen burgemeester. Een moderne democratie kan niet zonder. De persoon van een burgemeester moet je rechtstreeks democratisch legitimeren, hij vertegenwoordigt de bevolking, hij moet door zijn burgers gekozen worden. Want die burgers zijn niet dom. Die moet je wel goed informeren over wat er speelt, en door de moderne media gebeurt dat steeds beter. Nederland is een buitenbeentje door de burgemeester nog niet rechtstreeks te laten kiezen. Het is hoog tijd dat de wet wordt aangepast. En ik weet waar ik het over heb. Ik zat tot begin deze maand zestien jaar in de politiek in Coevorden, als raadslid en als wethouder.”

Waarom wil een Nederlander burgemeester worden in Duitsland?

„Ik ben in Duitsland geboren, ik ben er opgegroeid en studeerde er theologie. We woonden in Laar, net over de grens bij Coevorden. Mijn vader was daar boer, hij had een gemengd bedrijf. Hij was een geëngageerd en modern man. Hij fotografeerde, maakte films, zat in de gemeenteraad en speelde orgel in de gereformeerde kerk. In de varkensstallen had hij speakers opgehangen om naar Händel te luisteren. Van hem heb ik een groot verantwoordelijkheidsgevoel meegekregen. Ik ging de politiek in en daarnaast ben ik in Brussel directeur van de Europese federatie van fietsersbonden ECF.”

Maar u woont in Coevorden en Brussel, niet in Schüttorf. Met dat verwijt scoorde uw tegenstander in het verkiezingsdebat.

„Dat klopt. Schüttorf is een klein stadje in een landelijke regio. Het openbare leven speelt zich voor een belangrijk deel af in verenigingen. De meeste mensen zijn hier geboren en getogen. Ze zijn honkvast. Sommigen zien mij als een indringer en dat beeld probeer ik te ontkrachten. Ik moet me hier invechten. Daarmee ben ik nu fulltime in touw. De afgelopen vier weken ben ik zoveel mogelijk verenigingen afgegaan. Zo heb ik gisteren nog gekookt met een Duits-Turkse vrouwengroep en ga ik vanavond langs muziekverenigingen. En als ik daar aan de mensen vertel wat ik gedaan heb en wat ik hier wil, zie je hun vertrouwen groeien.”

Wat bent u van plan met Schüttorf?

„Ik ben door de twee coalitiepartijen en een oppositiepartij gevraagd om hier burgemeester te worden. Het botert niet tussen de raad en de huidige burgemeester, er is spanning in de keet. Mijn opdracht is om de verstoorde verhoudingen te herstellen. Ik moet goed met de raad samenwerken, de gemeentelijke organisatie helder en overtuigend aansturen en ook Schüttorf naar buiten toe, bij bedrijven, fatsoenlijk vertegenwoordigen.”

Poeh. Dat is een abstract verhaal. Overtuigt u daar kiezers mee?

„Het is abstract, ja. Maar het is de opdracht die komt van drie verschillende partijen. Verder heb ik ook concrete punten. Ik wil dat dit stadje aan de Duitse Vecht een toeristisch kruispunt wordt, voor wandelaars en voor fietsers. Met gratis wifi in de binnenstad. Want die binnenstad moet aantrekkelijk blijven, ook op termijn. Dat is ook nodig voor de economie. Als je hier hoogopgeleide mensen wilt houden, moet je als woonplaats kwaliteit bieden.”

Hoe schat u uw kansen in?

„Fiftyfifty. Ik moet mezelf nog beter gaan verkopen. Maar met de steun van de politieke partijen en mijn internationale ervaring kan ik hier het verschil maken.”