Hoeveel krijgt de baas méér dan zijn mensen?

Hoeveel is een Amerikaanse topmanager waard? Neem bestuursvoorzitter Larry Ellison van technologiebedrijf Oracle. Hij was vorig jaar de bestbeloonde chief executive officer (CEO, president-directeur) in de Verenigde Staten, met ruim 94 miljoen dollar aan compensatie: bijna 70 miljoen euro.

Deze week bleek dat Oracle voor het derde kwartaal op rij niet voldeed aan de omzetverwachtingen. Het aandeel blijft tegen de 34 dollar aanschurken in New York.

Niet dat sportman Ellison daar mee bezig is. Hij zeilde de afgelopen dagen gewoon door in de prestigieuze race om de America’s Cup nabij San Francisco, en liet verstek gaan bij het overleg over de financiële prestaties van Oracle.

Dat Ellison veel verdient, staat buiten kijf. Maar is het bedrag ook acceptabel? De Amerikaanse beurstoezichthouder SEC heeft een nieuw plan om dat beter te kunnen beoordelen. Beursgenoteerde ondernemingen zijn al verplicht om openbaar te maken wat hun top-5 bestuursleden verdienen.

Nu bepleit de SEC dat de honorering van managers ook in relatieve termen wordt berekend – door hun compensatie af te zetten tegen het loon van hun werknemers. Het gaat daarbij niet om het gemiddelde, maar om de mediaan in de jaarlonen: het midden op de inkomensschaal binnen een bedrijf. Door dat getal te vergelijken met het topsalaris zou de transparantie toenemen.

Ook krijgen aandeelhouders een middel in handen om de bedrijfsleiding onder druk te zetten en de compensatie aan banden te leggen. Dat is althans de hoop van de drie Democraten bij de SEC, die zo reageerden op de landelijke opwinding na de financiële crisis van 2008. De twee Republikeinein bij de vinden het een theatraal, populistisch idee. „Het enige doel is om CEO’s te besmeuren”, klaagde Michael Piwowar.

De kloof is diep in de Verenigde Staten. Verdiende een bestuurder in 1993 nog 195 keer zo veel als zijn doorsneewerknemer, vorig jaar was dat 354 maal zo veel. Zoals Kees van Lede (ex-VNO, Ex-AkzoNobel) onlangs in deze krant zei: „De discrepantie tussen de top en de mensen die het werk moeten doen is buitensporig geworden.” Hij hamerde op het belang van „interne consistentie van een bedrijf”.

Sommige werkgevers klagen over het SEC-plan. Binnen multinationals zouden vergelijkingen zinloos zijn. Waarop voorstanders van de regel laten weten dat scheve verhoudingen in Nederland net zo ernstig zijn als in de Verenigde Staten.

Ook klinkt de klacht dat het méér tijdrovende administratie gaat opleveren. Mark Ehrnstein van de supermarktketen Whole Foods: „Ach, het is een eenvoudig proces, dat een paar dagen kost.”

Over de nieuwe regel moet over twee maanden nog eens worden gestemd, een periode waarin de SEC commentaar verwelkomt.

Payscale.com, dat beloningen in het bedrijfsleven bijhoudt, wist al te melden waar de verhoudingen het scheefst zouden zijn: Topman Michael Duke van warenhuisgigant Walmart krijgt 1.033 keer zo veel mee als zijn mediaanwerknemer.